Tại buổi phỏng vấn trực tiếp với lãnh đạo cục thuế, doanh nghiệp và chuyên gia tư vấn để cùng gỡ vướng cho hộ kinh doanh khi chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế, chương trình này được Báo VnExpress tổ chức.

Trong gần 3 tiếng, đại diện Cục Thuế và các chuyên gia giải đáp nhiều câu hỏi của độc giả về đối tượng, cách thức chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai theo phương pháp doanh thu thực tế, việc truy thu thuế, cũng như thắc mắc về kỹ thuật trong thực tế...
 

Sau đây là 3 câu hỏi của người kinh doanh và 3 câu trả lời của Phó Cục trưởng Cục thuế Mai Sơn.

1 - Tôi là hộ kinh doanh cũng đã có tuổi, không thành thạo sử dụng máy tính và phần mềm. Sau khi phải chuyển sang xuất hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, tôi có phải thuê kế toán làm sổ sách và kê khai, hạch toán không?

Ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính):

Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán không phải thực hiện sổ sách kế toán.

Với những hộ kinh doanh chưa thành thạo trong sử dụng máy tính và thiết bị thông minh, cơ quan thuế đã và đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ giải đáp và hướng dẫn các hộ, cá nhân kinh doanh.

Trong tháng 6, cơ quan thuế xác định là tháng cao điểm để bố trí lực lượng công chức phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp đến từng hộ kinh doanh để hướng dẫn, hỗ trợ, cài đặt để người nộp thuế sử dụng dễ dàng, thành thạo việc lập hóa đơn điện tử theo quy định.

Đồng thời, cơ quan thuế đã và đang làm việc với các nhà cung cấp giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử để không ngừng cải tiến ứng dụng hóa đơn điện tử, đảm bảo phù hợp, dễ dàng thao tác sử dụng cho các hộ kinh doanh.

Nhiều nhà cung cấp giải pháp cũng đã có các chương trình ưu đãi, trong đó có nhiều nhà cung cấp đã miễn phí kinh phí sử dụng cho hộ kinh doanh trong khoảng thời gian đầu triển khai.

Bên cạnh đó, với mục tiêu cắt giảm chi phí thủ tục hành chính, cơ quan thuế đang tiếp tục rà soát để có phương án cắt tối đa chi phí tuân thủ các thủ tục hành chính thuế, hóa đơn cho hộ kinh doanh; tiếp tục cung cấp các tiện ích thuế, hóa đơn điện tử để hộ kinh doanh dễ dàng kê khai, nộp thuế khi đã sử dụng đầy đủ hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền trong các giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng.

2 - Gia đình mình bán hàng cơm online từ 2018. Gần đây, thuế liên hệ báo truy thu hơn 1 tỷ đồng, tính từ hồi đó tới nay? Hiện nay có quy định truy thu hay không và truy thu như thế nào?

Ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính):

Cần phân biệt rõ giữa kinh doanh online và hình thức thuế khoán áp dụng cho hộ kinh doanh cố định. Kinh doanh online, tương tự hoạt động trên các sàn thương mại điện tử (mà Tổng cục Thuế đã xây dựng cổng dành riêng từ năm ngoái), có đặc trưng là dòng tiền rõ ràng. Do đó, cá nhân hay hộ kinh doanh online sẽ thực hiện kê khai và nộp thuế theo từng lần phát sinh, theo tháng hoặc quý, dựa trên doanh thu thực tế.

Cơ quan thuế sẽ xác định nghĩa vụ thuế dựa trên tổng doanh thu kê khai và tỷ lệ phần trăm trên doanh thu tương ứng.

Ví dụ: kinh doanh thương mại là 1,5%, dịch vụ 7%. Trong trường hợp người làm tiếp thị liên kết hoặc livestream bán hàng thuê cho công ty, phần thu nhập này sẽ được tính như tiền lương, tiền công.

Còn các hộ kinh doanh cố định sẽ kê khai dự kiến doanh thu cho năm tiếp theo. Dựa trên tờ khai này, cơ quan thuế sẽ kết hợp với các dữ liệu như diện tích cửa hàng, số lượng nhân công, chi phí điện nước hàng tháng và doanh số của năm liền kề để đánh giá.

Thông qua hội đồng tư vấn xã, phường, mức doanh thu dự kiến sẽ được xác định và thông báo đến hộ kinh doanh trước ngày 20/1 hàng năm. Danh sách này được công khai theo quy định. Sau đó, hộ kinh doanh sẽ nộp thuế hàng tháng hoặc quý theo mức doanh thu đã được thống nhất.

Tuy nhiên, nếu hộ khoán có thay đổi quy mô kinh doanh (diện tích kinh doanh, lao động, doanh thu...), họ phải thông báo khai, điều chỉnh tờ khai. Cơ quan thuế căn cứ vào tờ khai, cơ sở dữ liệu và nếu xác định doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên, thì thông báo thay đổi mức thuế khoán cho hộ kinh doanh.

Việc điều chỉnh này không có nghĩa là hộ kinh doanh sẽ bị truy thu phần thuế của các tháng trước đó. Đây là điểm khác biệt rõ ràng giữa kinh doanh online và hộ kinh doanh cố định, dù cả hai đều tính thuế theo tỷ lệ trên doanh số tùy theo ngành nghề.

Ví dụ, trong tháng 6, hộ kinh doanh đạt 300 triệu đồng doanh thu thay vì 50 triệu đồng như bình thường, hộ kinh doanh sẽ phải khai báo điều chỉnh để nộp thuế theo mức 300 triệu đồng trong tháng 7. Nhưng nếu tháng sau lại giảm xuống trên 50%, các hộ tiếp tục báo cáo để điều chỉnh.

3 - Hộ kinh doanh có doanh thu từ 10-15 tỷ đồng mỗi năm thì nên chuyển đổi qua doanh nghiệp tư nhân không?

Ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính):

Hiện nay không có quy định về điều kiện, ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải chuyển đổi sang doanh nghiệp tư nhân.

Tuy nhiên cơ quan thuế khuyến nghị hộ kinh doanh có doanh thu lớn chuyển sang doanh nghiệp để phát triển hoạt động kinh doanh, hưởng các ưu đãi về thuế đối với doanh nghiệp mới thành lập như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm đầu thành lập.

Mặt khác theo quy định tại Luật Quản lý thuế hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy mô về doanh thu, lao động đáp ứng từ mức cao nhất về tiêu chí của doanh nghiệp siêu nhỏ trở lên.

Cụ thể như sau: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm từ 10 người trở lên hoặc tổng doanh thu của năm trước liền kề từ 3 tỷ đồng trở lên; hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm từ 10 người trở lên hoặc tổng doanh thu của năm trước liền kề từ 10 tỷ đồng trở lên phải thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai.