Đầu năm 1979, Điềm Khắc Kim được đưa đi cải tạo ở Trại Tống Lê Chân. Trại này nằm lọt thỏm giữa vùng biên giới Bình Phước nắng bụi mưa bùn. Quanh năm bủa giăng bởi sự hoang sơ và khắc nghiệt của núi rừng miền Đông Nam Bộ.

Vốn là một căn cứ quân sự cũ còn sót lại sau chiến tranh, trại giam lúc bấy giờ khoác lên mình vẻ trầm mặc, oi nồng và trần trụi. Những dãy nhà tập thể lợp mái tôn thấp lè tè, tường quét vôi xám đã ngả màu rêu phong. Hấp thụ cái nắng cháy da lúc ban trưa khiến không khí bên trong trại lúc nào cũng hầm hập như một lò than.

Quanh khu trại, những hàng rào dây thép gai nhiều tầng đứng trầm ngâm giữa màu đỏ quạch của đất đỏ bazan và những lùm cỏ tranh cao quá đầu người. Chiều xuống, sương mù từ rừng già buông nhanh. Phủ lên không gian một màu xám đục lạnh lẽo, hòa cùng tiếng muỗi rừng vo ve và tiếng gió hú qua các khe vách.

Cuộc sống và sinh hoạt tại Tống Lê Chân thời kỳ bao cấp vô cùng thiếu thốn. Nguồn nước sinh hoạt phụ thuộc vô sông suối tự nhiên. Còn ánh sáng ban đêm chỉ là những ngọn đèn dầu tù mù chao đảo trước gió.

Ngoài Điềm Khắc Kim, Trại cải tạo Tống Lê Chân thời điểm đó còn tập trung nhiều đối tượng hình sự đặc biệt nguy hiểm, từng một thời làm mưa làm gió ở Sài Gòn. Phần lớn đều là những cái tên có "số má", mang trên mình nhiều tiền án, tiền sự và từng cầm đầu các băng nhóm giang hồ khét tiếng.

Trong số đó có Huỳnh Tỳ - một nhân vật từng được giới giang hồ nhắc tới như thành viên của nhóm "Tứ đại thiên vương". Hồi trước, nhóm này gồm bốn cái tên nổi tiếng như Đại Cathay, Huỳnh Tỳ, Wòng Cái và Ba Thế.

Đại Cathay đã chết tại Phú Quốc trong một vụ vượt ngục trước ngày miền Nam giải phóng. Wòng Cái là người dân tộc Nùng, còn Ba Thế cũng từng có một thời tung hoành ở nhiều địa bàn Sài Gòn - Chợ Lớn.

Sau khi bị di lý tới Tống Lê Chân, Điềm Khắc Kim được đưa về Phân trại 1. Phân trại này tập trung nhiều tay anh chị giang hồ cộm cán, nằm trong danh sách thuộc diện quản lý đặc biệt, cần tập trung cải tạo dài hạn.

Từ đây, Điềm Khắc Kim bắt đầu những tháng ngày cải tạo mới, sau cuộc vượt ngục ở Trại Vị Thanh và hàng loạt vụ cướp bóc tống tiền trong khoảng 6 tháng trước.

Bước chân vô phân trại, nhiều tay anh chị nhanh chóng gặp lại đàn em hoặc những người từng chung băng nhóm năm xưa. Riêng Điềm Khắc Kim vẫn lặng lẽ một mình.

Suốt nhiều năm gây án, hắn chưa từng xây dựng băng nhóm riêng, không có “huynh – đệ” như phần lớn giới giang hồ Sài Gòn. Từ những vụ cướp táo tợn, những lần vượt ngục cho tới các cuộc đối đầu với lực lượng truy bắt, hắn đều hành động đơn độc.

Chính lối sống khép kín đó khiến hắn có biệt danh "tướng cướp cô độc".

Ở Tống Lê Chân, sự cô độc đó càng thể hiện rõ hơn. Trong giờ nghỉ, khi nhiều phạm nhân tụm 5 tụm 3 ôn chuyện cũ, Điềm Khắc Kim thường lặng lẽ ngồi một góc, ít nói ít cười. Hắn chỉ lẳng lặng quan sát.

Nếu xét về mức độ nổi danh trong giới giang hồ trước năm 1975, cái tên Điềm Khắc Kim được nhiều người biết tới bởi những vụ cướp liều lĩnh và các cuộc vượt ngục táo bạo. Tuy nhiên, về ảnh hưởng trong thế giới ngầm, hắn không thể sánh với những băng nhóm lớn như Tứ đại Thiên vương của Đại Cathay.

Còn ở Tống Lê Chân, Huỳnh Tuỳ là người đại diện thì Điềm Khắc Kim thuộc hàng chiếu dưới. Vì vậy, hắn “xuống cơ”. Hắn lầm lì, trở nên trầm lặng hơn trước.

Phân trại 1 lúc đó giam giữ khoảng 200 phạm nhân, phần lớn đều là “đầu trâu mặt ngựa”, “âm binh”, “âm trì” nên thuộc diện quản lý chặt chẽ.

Tiếng kẻng vang lên từ lúc trời còn mờ sáng. Sau vài động tác thể dục tập thể, từng nhóm phạm nhân xếp hàng điểm danh rồi tỏa đi các khu lao động. Người phát rẫy, người cuốc đất, đào mương, trồng mì, trồng bắp hay vận chuyển gỗ... Tới trưa trở về ăn cơm, nghỉ ngơi chút ít rồi buổi chiều phải học chính trị, học nội quy, kiểm điểm và giáo dục nhân cách.

Điềm Khắc Kim cũng như mọi phạm nhân khác tuân thủ nội quy học tập, giờ giấc lao động. Hắn dậy đúng giờ, lao động không chậm trễ, lên lớp học tập đầy đủ, không cần quản giáo phải nhắc nhở.

Bề ngoài, hắn chẳng khác một phạm nhân đã cam chịu số phận, đang yên tâm cải tạo để chờ ngày về đời. Khác với trước đây, ở Tống Lê Chân hắn cố gắng thu mình lại, chẳng dám vỗ ngực xưng danh.

Nếu có ai chủ động bắt chuyện hỏi thăm, hắn chỉ nói tên Lê Văn Minh. Một cái tên rất đỗi bình thường nhà ở Gò Vấp.

Hắn cũng không bao giờ khoe khoang chiến tích như các đại ca giang hồ thường làm. Nhiều tay vẫn thích nhắc chuyện cũ để khẳng định tên tuổi. Còn Điềm Khắc Kim thì ngược lại, càng ít người biết mình là ai, càng thấy an toàn.

Chính sự lặng lẽ đó khiến nhiều phạm nhân chỉ xem hắn là một người tù bình thường, tính tình khép kín. Ngay cả quản giáo cũng nhận xét Lê Văn Minh là người chấp hành nội quy nghiêm túc, không gây gổ hay tham gia quậy phá như đám “âm trì địa ngục” kia.

Thế nhưng, sự bình lặng đó chỉ là lớp vỏ bên ngoài.

Suốt nhiều năm lẩn trốn rồi liên tiếp vượt ngục, Điềm Khắc Kim đã hình thành một thói quen gần như bản năng. Ở bất cứ nơi nào đặt chân tới, việc đầu tiên hắn làm không phải kết bạn mà là quan sát.

Hắn âm thầm ghi nhớ từng dãy nhà, từng hàng rào, vị trí các chốt gác. Quy luật đổi ca của quản giáo. Giờ mở cổng đóng cổng và cả những lối mòn dẫn ra khu lao động.

Trong con mắt của người khác, đó chỉ là một phạm nhân trầm lặng đang cúi đầu cải tạo. Nhưng trong cái đầu đầy mưu mô của Điềm Khắc Kim, mọi chi tiết đều được ghi nhớ rồi ghép nối thành một “âm mưu” khác.

Hắn không hề từ bỏ. Hắn thu mình lại. Ép mình học tập cải tạo cho qua ngày tháng. Hắn kiên nhẫn chờ đợi một cơ hội thích hợp.

Với Điềm Khắc Kim, vượt ngục chưa bao giờ là ý nghĩ bộc phát. Nó luôn là một kế hoạch được chuẩn bị âm thầm, tỉ mỉ kéo dài hàng tháng. Có khi hàng năm trước khi ra quyết định một hành động.

Tuy nhiên, sau bao năm tháng học tập ở trại cải tạo ở Tống Lê Chân, dù đầu óc luôn nghĩ tới chuyện đào thoát nhưng Điềm Khắc Kim vẫn không thể thực hiện được.

Nhiều người nghĩ có thể tên cướp đã trùng chân, mỏi gối hoặc sức lực không còn nữa sau những trận đụng độ mang thương tích đầy mình, nhứt là hai vết thương ở bụng và ở đầu.

Mọi người đều đã lầm, Điềm Khắc Kim chỉ sống ép mình để chờ thời cơ mà thôi.

Rồi cơ hội đó đã tới khi Điềm Khắc Kim được đưa về nông trường cao su Dầu Tiếng - Tây Ninh để lao động…

***

Ngày tháng lặng lẽ trôi.

Thấm thoắt đã hơn 4 năm kể từ ngày Điềm Khắc Kim bị đưa về Trại cải tạo Tống Lê Chân. Quãng thời gian này đủ để nhiều phạm nhân dần quen với cuộc sống lao động tù tội, chấp nhận cải tạo để chờ ngày trở về với gia đình.

Điềm Khắc Kim cũng lao động cần mẫn như bao người khác. Hắn chưa từng vi phạm nội quy, cũng không gây gổ hay chống đối. Cái tên Lê Văn Minh ngày càng trở nên quen thuộc với cán bộ quản giáo - một phạm nhân ít nói, chấp hành nghiêm túc và có thể giao trông coi một nhóm lao động.

Nhưng chỉ mình hắn hiểu, 4 năm qua chưa bao giờ làm nguôi đi ý định vượt ngục.

Mỗi ngày trôi qua chỉ khiến hắn kiên nhẫn hơn. Hắn hiểu rằng muốn thoát khỏi một nơi canh phòng nghiêm ngặt thì không thể nóng vội. Chỉ cần một sơ suất nhỏ, mọi tính toán suốt nhiều năm sẽ tan tành theo mây khói.

Rồi cơ hội mà hắn chờ đợi cuối cùng cũng xuất hiện.

Tháng 7 năm 1983, Trại Tống Lê Chân điều một số phạm nhân sang Nông trường cao su Dầu Tiếng để tham gia lao động sản xuất. Nhờ nhiều năm cải tạo tốt, Điềm Khắc Kim được cán bộ quản giáo tin tưởng giao phụ trách một tổ phạm nhân làm cỏ trong lô cao su.

Sáng hôm đó, bầu trời phủ một màu xám nhạt. Không còn cái nắng như thiêu đốt thường thấy của miền Đông Nam Bộ. Gió len qua những hàng cao su thẳng tắp mang theo mùi mủ cây hăng hắc hòa lẫn mùi lá mục và mùi đất đỏ còn ẩm sau cơn mưa đêm.

Từng hàng cây nối nhau chạy hun hút đến tận chân trời. Ánh sáng lọt qua tán lá tạo thành những vệt loang lổ trên mặt đất. Xa xa chỉ còn vang lên tiếng cuốc cuốc đất, tiếng dao phát cỏ sột soạt và tiếng chim rừng gọi bầy giữa khoảng không tĩnh lặng.

Điềm Khắc Kim vẫn cúi xuống phát cỏ như mọi ngày. Thỉnh thoảng hắn ngẩng đầu quan sát. Ánh mắt lướt thật nhanh qua vị trí quản giáo, khoảng cách giữa các tổ lao động rồi dừng lại ở mé rừng phía xa xa.

Đó chính là hướng hắn đã ghi nhớ từ nhiều tháng trước.

Khi cán bộ quản giáo mải kiểm tra một tổ phạm nhân lao động khác, Điềm Khắc Kim khẽ đặt cây dao phát xuống. Không một cái ngoái đầu, rồi hắn lặng lẽ bước vô những hàng cao su sau lưng.

Mười bước... hai mươi bước... rồi thân người ốm nhách của hắn nhanh chóng bị những thân cây thẳng tắp nuốt chửng.

Ra khỏi lô cao su, hắn không chạy mà chỉ đi thật nhanh. Băng qua những bụi gai, những trảng cỏ tranh và các con suối cạn. Mặc cho gai rừng cào rách quần áo, cành khô quất rát mặt. Chỉ tới khi khu rừng phía sau đã khuất hẳn, hắn mới dừng lại thở gấp.

Trước mắt Điềm Khắc Kim là con đường đất đỏ dẫn ra tỉnh lộ. Vài chiếc xe tải chở mủ cao su và xe khách chạy tuyến Tây Ninh - Sài Gòn thỉnh thoảng mới đi ngang, cuốn theo những đám bụi đỏ mịt mù.

Đứng bên mé đường, hắn kéo sụp vành nón, phủi lớp đất đỏ bám đầy quần áo rồi hít một hơi thật sâu.

Sau hơn 4 năm sống lay lắt học tập cải tạo, tên tướng cướp cô độc lại một lần nữa đặt chân ra thế giới bên ngoài.

Không giống như nhiều tay giang hồ từng một thời tung hoành khác, mỗi lần trốn chạy khỏi vòng pháp luật là tụ tập ăn chơi, nhưng Điềm Khắc Kim thì quay về với sự cô độc của chính mình.

Hắn không có băng nhóm để nương tựa, không có ai để giãi bày. Mỗi lần lẩn trốn hắn chỉ biết thay tên đổi họ, đổi chỗ ở, lặng lẽ sống như một cái bóng giữa dòng người tấp nập.

Có những đêm lang thang trên đường phố Sài Gòn, ký ức cũ bất chợt ùa về.

Hắn nhớ xóm Chuồng Bò Hạnh Thông Tây năm nào. Nhớ con đường đất đỏ mùa mưa lầy lội, mùa nắng bụi bay mịt mù. Nhớ căn nhà nghèo của cha mẹ. Và hơn hết là nhớ cô gái hàng xóm mang cái tên Linda Diễm.

Ngày ấy, Minh "con" chỉ là một thằng nhóc bướng bỉnh, thường xuyên cãi lời cha mẹ, bỏ học rồi bỏ nhà đi bụi. Nhưng trong ký ức của nhiều người ở xóm nghèo, hắn vẫn chỉ là một đứa trẻ hiền lành, ít nói, đôi khi còn giúp đỡ hàng xóm những việc lặt vặt.

Sau này, khi đã trở thành Điềm Khắc Kim với vô số vụ án chấn động, mỗi lần lén trở về thăm má, hắn vẫn giữ dáng vẻ của Minh "con" ngày cũ. Hắn mang ít tiền biếu má, đôi khi gửi thêm vài đồng cho những gia đình khó khăn quanh xóm rồi lại lặng lẽ lại đi.

Ít ai biết rằng anh chàng ăn mặc bảnh bao, nói năng nhỏ nhẹ đó lại chính là tên tướng cướp khét tiếng mà lực lượng công quyền nhiều năm truy lùng ráo riết.

Thế nhưng, sau tất cả những lần trở về, có một chỗ hắn không đủ can đảm ghé lại. Đó là căn nhà của Linda Diễm.

Cuộc đời của Điềm Khắc Kim từng đối mặt với không biết bao nhiêu súng ống, bao nhiêu cuộc truy bắt và những lần cận kề cái chết. Thế nhưng, điều ám ảnh hắn dai dẳng nhứt lại không phải nhà giam hay những trận đấu súng, mà là ký ức về cô bé Năm Đèo năm nào.

Trong sâu thẳm tâm trí, cái chết bi thương của Linda Diễm giống như một vết thẹo không bao giờ liền miệng. Mỗi lần nhớ lại, hắn càng trở nên khép kín, lạnh lùng và đa nghi hơn với tất cả những người xung quanh.

Có lẽ chính những mất mát, những mặc cảm và chuỗi hận thù chất chồng qua năm tháng đã góp phần làm cho con người hắn ngày càng cực đoan.

Cuộc đời của một tên tướng cướp chẳng ai làm cho hắn sợ, hắn đau mà chỉ có một người con gái nơi xóm nghèo, mang một cái tên bình dị, đã làm cho hắn nhớ mãi.

Và nỗi đau đó có tác động rất lớn tới việc hắn trở thành một tên tướng cướp đa tình mang mối hận trong lòng khó phai. Chỉ bùng phát qua hành động, tính cách của Điềm Khắc Kim khi gây án…

Không phải để bào chữa cho những tội ác mà Điềm Khắc Kim đã gây ra.

Đó có thể là một trong những mảnh ghép giúp lý giải rằng, vì sao đằng sau gương mặt thư sinh đó, lại hình thành một kẻ phạm tội luôn mang trong mình sự bất cần. Sự cô độc và đầy những oán hận không bao giờ nguôi…