Ông Đào Minh Thuỳ ngụ Cà Mau hỏi: Hiện nay, khi bỏ công an cấp huyện (quận) công an xã, phường có được kiểm tra, xử lý vi phạm giao thông đường bộ như CSGT hay không? Nếu được xử lý thì đó là các lỗi gì? Thẩm quyền xử phạt vi phạm giao thông của công an xã, phường thế nào?

Thẩm quyền xử phạt vi phạm giao thông của công an xã, phường thế nào?

Hiện nay, Nghị định 189/2025 của Chính phủ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025 quy định, trưởng công an cấp xã - tức Trưởng công an xã, phường có quyền:

- Phạt cảnh cáo;

- Phạt tiền đến 50% mức tiền phạt tối đa (20 triệu đồng) đối với lĩnh vực tương ứng quy định tại điểm b, Điều 24 của luật Xử lý vi phạm hành chính 2012;

- Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;

- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

- Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 1 Điều 28 của luật Xử lý vi phạm hành chính 2012.

“1. Các biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm:

a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu;

b) Buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép;

c) Buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh;

d) Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất hàng hoá, vật phẩm, phương tiện;

đ) Buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại;

e) Buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn;

g) Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hoá, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, vật phẩm;

h) Buộc thu hồi sản phẩm, hàng hóa không bảo đảm chất lượng;

i) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật;

k) Các biện pháp khắc phục hậu quả khác do Chính phủ quy định.”

Trong khi đó, với lĩnh vực giao thông đường bộ, tại Điều 24 của luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực này là 40 triệu đồng.

Do đó, trưởng công an xã, phường có thể phạt tiền đến 20 triệu đồng với các lỗi vi phạm giao thông đường bộ.

Tại Điều 8 Nghị định 189/2025 của Chính phủ cũng quy định, chiến sĩ công an nhân dân (công an phường, xã) đang thi hành công vụ có quyền:

- Phạt cảnh cáo;

- Phạt tiền đến 10% mức tiền phạt tối đa đối với lĩnh vực tương ứng quy định tại Điều 24 của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012;

- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 2 lần mức tiền phạt được quy định tại điểm b khoản này (tức không được vượt quá 80 triệu đồng).

Công an xã, phường được xử lý lỗi gì?

Theo Thông tư 73/2024 của Bộ Công an, công an cấp xã chỉ được tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm trên các tuyến đường xã, đường thôn thuộc địa bàn quản lý. Khi phát hiện người điều khiển xe máy, xe gắn máy, xe thô sơ… có các hành vi vi phạm pháp luật thì được xử lý theo quy định.

Các lỗi vi phạm giao thông công an xã, phường được xử lý gồm:

- Không đội mũ bảo hiểm theo quy định; chở quá số người quy định

- Chở hàng hóa cồng kềnh, quá kích thước giới hạn quy định

- Dừng, đỗ xe không đúng quy định

- Lạng lách, đánh võng, điều khiển xe bằng một bánh đối với xe hai bánh

- Không có gương chiếu hậu ở bên trái theo quy định

- Sử dụng ô (dù); kéo, đẩy xe khác, vật khác

- Chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện theo quy định hoặc phát hiện phương tiện giao thông vi phạm nghiêm trọng về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, an ninh, trật tự xã hội nếu không ngăn chặn kịp thời sẽ gây hậu quả nguy hiểm cho xã hội.

Trong quá trình giải quyết, xử lý vụ việc của các hành vi vi phạm nêu trên, nếu phát hiện hành vi vi phạm khác thì được xử lý theo thẩm quyền, nếu vượt quá thẩm quyền xử phạt thì lập biên bản vi phạm hành chính và báo cáo cấp có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Như vậy, ông Đào Minh Thuỳ hỏi hiện nay công an xã, phường có được xử lý vi phạm giao thông đường bộ như CSGT hay không? Nếu được xử lý thì đó là các lỗi gì?

Qua phân tích trên, công an xã, phường chỉ được tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm trên các tuyến đường xã, đường thôn thuộc địa bàn quản lý và được xử lý vi phạm với người điều khiển xe máy, xe gắn máy, xe thô sơ nếu vi phạm các lỗi như:

Không đội mũ bảo hiểm; chở quá số người quy định; chở hàng hóa cồng kềnh, quá kích thước; dừng, đỗ xe không đúng quy định; lạng lách, đánh võng; không có gương chiếu hậu ở bên trái; sử dụng ô (dù); kéo, đẩy xe khác, vật khác; chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện…

Bên cạnh đó, công an xã, phường được quyền kiểm tra, xử lý vi phạm phương tiện giao thông khi tham gia tổ công tác liên ngành (CSGT, hình sự, trật tự). Được quyền kiểm tra người, phương tiện nếu khu vực đó xảy ra tội phạm, tai nạn, biểu tượng nghi vấn và trong điểm nóng an ninh trật tự được giao tuần tra hành chính theo kế hoạch.

Tuy nhiên, công an xã, phường không có quyền kiểm tra độc lập, không được lập chốt kiểm tra giao thông như CSGT.

Không được tự ý dừng xe đang tham gia giao thông để kiểm tra giấy tờ nếu không có lý do rõ ràng (trừ tình huống cụ thể được phân công nêu trên).

Nếu người dân bị kiểm tra trong trường hợp này thì hỏi rõ tên tổ công tác và quyết định phân công nhiệm vụ (nếu thấy nghi ngờ).

Đồng thời yêu cầu lực lượng này xuất trình thẻ ngành, bảng tên, số hiệu công an và ghi hình/tự bảo vệ hợp pháp, đặc biệt nếu cảm thấy bị cư xử sai.