Khi có quyết định phân chia của tòa án, các thành viên trong hộ gia đình sẽ sang tên phần đất được chia hoặc uỷ quyền cho 1 người đứng tên, sau đó bán chia tiền cho mỗi phần được hưởng nếu diện tích không đủ tách thửa.

Chị Hoàng Kim Dung (47 tuổi, ngụ Đà Nẵng) hỏi:

Gia đình tôi có 1 phần đất tại TP Đà Nẵng. Phần đất này đứng tên hộ gia đình, giờ mọi người muốn chia làm 7 suất. Trong đó, anh trai hưởng 3 suất, còn lại ba, mẹ, chị gái và tôi mỗi người hưởng 1 suất.

Tuy nhiên, anh trai không đồng ý bán để chia nên không ký, ý muốn được nhiều hơn. Mặc dù anh trai tôi đã được ba mẹ cho riêng 1 miếng đất khác diện tích hơn 800m2 cũng tại TP Đà Nẵng.

Tôi muốn hỏi có cách nào ba mẹ tôi có thể bán được phần đất trên mà không cần chữ ký của anh trai tôi? Trong trường hợp xấu nhất, ba mẹ phải khởi kiện ra toà thì liệu phần đất đứng tên chung có được chia đều cho 5 người không?

Luật sư trả lời chị Dung như sau:

Căn cứ Khoản 2 Điều 212 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung của các thành viên gia đình được thực hiện theo phương thức thỏa thuận.

Trường hợp định đoạt tài sản là bất động sản phải có sự thỏa thuận của tất cả các thành viên gia đình là người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp luật có quy định khác. Trường hợp không có thỏa thuận thì áp dụng quy định về sở hữu chung.

Theo điểm b Khoản 2 Điều 27 Luật Đất đai 2024 về quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất của nhóm người sử dụng đất như sau:

"Trường hợp nhóm người sử dụng đất mà quyền sử dụng đất phân chia được theo phần cho từng thành viên trong nhóm, nếu từng thành viên của nhóm muốn thực hiện quyền đối với phần quyền sử dụng đất của mình thì phải thực hiện đăng ký biến động hoặc tách thửa theo quy định, làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và được thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất theo quy định của Luật này.

Trường hợp quyền sử dụng đất của nhóm người sử dụng đất không phân chia được theo phần thì các thành viên cùng nhau thực hiện hoặc ủy quyền cho người đại diện để thực hiện quyền và nghĩa vụ của nhóm người sử dụng đất".

Như vậy, việc chuyển nhượng đất của hộ gia đình phải có sự đồng ý của tất cả những thành viên có chung quyền sử dụng đất.

Vì thế, việc anh trai chị Dung không đồng ý ký tên thì những người còn lại sẽ không thể bán phần đất của mình được.

Do đó, chị nên kêu gọi gia đình ngồi lại thoả thuận thẳng thắng hoặc nhờ 1 người nào đó đủ uy tín nói với anh trai.

Trong trường hợp không đạt được sự đồng thuận của tất cả các thành viên thì có thể khởi kiện, yêu cầu Tòa án giải quyết.

Việc chị Dung hỏi có chia cho 5 phần bằng nhau hay không?

Tùy thuộc vào công sức đóng góp của từng người, tòa án sẽ quyết định diện tích đất cho các thành viên trong hộ gia đình cho phù hợp.

Nếu công sức của mỗi người bỏ ra bằng nhau thì phần đất trên được chia cho 5 phần bằng nhau.

Khi có quyết định phân chia của tòa án, các thành viên trong hộ gia đình sẽ sang tên phần đất được chia hoặc uỷ quyền cho 1 người đứng tên nếu phần đất đó không thể chia nhỏ. Sau đó, ba mẹ chị Dung muốn bán hay không là tuỳ ý.