top

Chia di sản thừa kế mà đất chưa có sổ đỏ thì làm sao?

Thứ 4, 25-06-2025 | 12:17:46 admin

Nếu đất có tranh chấp, hoặc giấy tờ không đủ mạnh để xác lập quyền sử dụng, cần khởi kiện ra TAND để yêu cầu công nhận quyền thừa kế và quyền sử dụng đất. Nếu có người thừa kế không đồng ý chia hoặc giấu thông tin, vẫn có thể yêu cầu Tòa án chia di sản theo luật.

Ông Nguyễn Văn Thắng (ngụ Bạc Liêu) hỏi: Gia đình tôi có 3 anh em (tôi và 2 đứa em gái). Ba tôi có một mảnh đất hơn 500m2, mua giấy tay từ năm 1990. Đất này do người hàng xóm khai hoang trước năm 1975.

Tuy nhiên, đến nay phần đất đó vẫn chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ - sổ đỏ). Dù có hoá đơn đóng thuế đất trong nhiều năm.

Năm 2023, ba tôi mất mà không để lại di chúc.

Vậy, 3 anh em chúng tôi có thể kê khai phần đất này trong hồ sơ khai nhận di sản thừa kế không?

Về vấn đề này, theo luật sư trong trường hợp ba của ông Thắng mất, để lại tài sản là phần đất khai hoang chưa có sổ đỏ.

Theo khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, người sử dụng đất chỉ được thực hiện quyền thừa kế nếu có một trong các loại giấy GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở hoặc tài sản khác gắn liền với đất.

Ngoài ra, đất phải không có tranh chấp hoặc nếu có thì tranh chấp đã được giải quyết; đất không bị kê biên để thi hành án, không thuộc diện áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và còn trong thời hạn sử dụng.

Thêm vào đó, theo điểm c khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 và khoản 2 Điều 57 Luật Công chứng 2014, để thực hiện thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất, cần có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất của người để lại di sản.

Do đó, đối với đất chưa có sổ đỏ, ông Thắng và các đồng thừa kế chưa thể ngay lập tức thực hiện thủ tục khai nhận và phân chia di sản.

Việc chia thừa kế cần thực hiện theo trình tự như sau:

Trước tiên, các bên cần thống nhất, lập văn bản cử một người đại diện đứng tên làm thủ tục xin cấp sổ đỏ.

Hồ sơ cần chuẩn bị gồm: Tài liệu chứng minh quá trình sử dụng đất của người đã mất, giấy tờ xác nhận mối quan hệ thừa kế, đơn xin cấp GCNQSDĐ nộp tại bộ phận một cửa UBND cấp huyện nơi có đất.

Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2025 người dân được lựa chọn nơi nộp hồ sơ đăng ký đất đai trong phạm vi cấp tỉnh, thay vì bắt buộc nộp tại nơi có đất như trước đây.

Sau khi được cấp GCNQSDĐ đứng tên người thừa kế hoặc đồng thừa kế, các bên mới có thể tiến hành phân chia di sản tại tổ chức hành nghề công chứng.

Lưu ý: Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 102/2024, nếu đất không có giấy tờ, việc xác định loại đất sẽ căn cứ vào hiện trạng sử dụng.

Ngoài ra, Điều 138 Luật Đất đai 2024 quy định: Đất đang sử dụng trước ngày 01/7/2014 dù không có giấy tờ vẫn có thể được công nhận nếu: Sử dụng ổn định, liên tục, không có tranh chấp, không vi phạm pháp luật đất đai, không thuộc trường hợp giao đất trái thẩm quyền, được UBND cấp xã xác nhận.

Đặc biệt, theo khoản 5 Điều 138 Luật Đất đai, nếu đất ở hoặc đất phi nông nghiệp được sử dụng trước 01/7/2014, người sử dụng có hộ khẩu thường trú tại địa phương thuộc vùng khó khăn và được UBND xác nhận là không có tranh chấp, thì có thể được cấp sổ đỏ mà không phải nộp tiền sử dụng đất.

Vậy thì, đất chưa có sổ đỏ có phải là di sản thừa kế không?

Căn cứ theo Nghị quyết 02/2004 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao, đất chưa có sổ đỏ vẫn có thể được coi là di sản thừa kế nếu: Có tài sản gắn liền với đất như nhà ở, công trình, vật kiến trúc...

Có văn bản xác nhận của UBND về việc sử dụng đất hợp pháp, hoặc văn bản thể hiện đất đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận.

Ngược lại, nếu UBND xác nhận đất sử dụng không hợp pháp, thì chỉ có thể chia phần tài sản gắn liền trên đất, không được chia quyền sử dụng đất.

Như vậy, đất khai hoang chưa có sổ đỏ nếu đáp ứng điều kiện về thời gian sử dụng, nguồn gốc rõ ràng và không có tranh chấp, thì vẫn có thể được cấp GCNQSDĐ.

Sau khi được cấp sổ, phần đất này có thể được đưa vào diện phân chia di sản thừa kế.

Một lưu ý pháp lý quan trọng, đó là nếu đất có tranh chấp, hoặc giấy tờ không đủ mạnh để xác lập quyền sử dụng, cần khởi kiện ra TAND để yêu cầu công nhận quyền thừa kế và quyền sử dụng đất.

Nếu có người thừa kế không đồng ý chia hoặc giấu thông tin, vẫn có thể yêu cầu Tòa án chia di sản theo luật.

Như vậy, đất khai hoang nếu đáp ứng điều kiện về thời gian sử dụng, nguồn gốc rõ ràng và không có tranh chấp... thì vẫn có thể được cấp sổ đỏ. Sau khi được cấp sổ, phần đất này có thể được đưa vào diện phân chia di sản thừa kế.

Do đó, gia đình ông Thắng cần sớm hoàn thiện hồ sơ xin cấp sổ đỏ để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các đồng thừa kế.

Minh Đức

BÌNH LUẬN & CHIA SẺ

Đang tải bình luận,....

Đọc thêm

Thứ 4 | 07/05/2025 | Lượt xem: 464 | Tác giả: admin

Việc yêu cầu bồi thường do "nuôi con người khác" vẫn có thể được chấp nhận nếu người chồng cung cấp được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. 

Việc yêu cầu bồi thường do "nuôi con người...

Thứ 2 | 19/08/2024 | Lượt xem: 2083 | Tác giả: admin

Quyền thừa kế là 1 trong những quyền quan trọng được pháp luật dân sự Việt Nam quy định. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm được các quy định này. Sau đây là 28 câu hỏi thường gặp trong pháp luật về quyền thừa kế.

Quyền thừa kế là 1 trong những quyền quan trọng được...

Thứ 6 | 26/07/2024 | Lượt xem: 735 | Tác giả: admin

Khi đã chứng minh được đó là tài sản riêng của vợ/chồng thì thế chấp ngân hàng không cần phải có chữ ký của vợ/chồng , tuy nhiên phải viết cam kết các khoản chi phí khác không liên quan tới người khác.

Khi đã chứng minh được đó là tài sản...

Chủ nhật | 08/06/2025 | Lượt xem: 342 | Tác giả: admin

Mấy ngày qua, MXH bàn tán xôn xao vì nhiều cửa hàng, sạp kinh doanh, ki ốt, quán ăn đóng cửa không buôn bán, không hoạt động vì sợ cơ quan thuế tới phạt vì chưa chuyển từ Thuế khoán sang Hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Mấy ngày qua, MXH bàn tán xôn xao vì...

Chủ nhật | 22/06/2025 | Lượt xem: 354 | Tác giả: admin

Thời điểm xuất hóa đơn đối với hoạt động dạy thêm là thời điểm hoàn thành việc dạy thêm. Trong trường hợp thu tiền trước khi dạy thêm, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền.

Thời điểm xuất hóa đơn đối với hoạt động dạy thêm là...

Thứ 7 | 03/08/2024 | Lượt xem: 503 | Tác giả: admin

Nếu mẹ mất sau anh trai thì người e m sẽ được hưởng phần di sản là nhà đất của anh, phần di sản này thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Nếu mẹ mất sau anh trai thì người e m sẽ được hưởng phần...

Thứ 2 | 26/05/2025 | Lượt xem: 385 | Tác giả: admin

Việc chuyển nhượng đất của hộ gia đình phải có sự đồng ý của tất cả những thành viên. Trường hợp không đạt được sự đồng thuận thì có thể khởi kiện, yêu cầu Tòa án giải quyết.

Việc chuyển nhượng đất của hộ gia đình phải có sự đồng...

Thứ 4 | 09/07/2025 | Lượt xem: 377 | Tác giả: admin

Pháp luật không bắt buộc phải công chứng hợp đồng đặt cọc, tuy nhiên hiện nay nhiều người vẫn chọn công chứng nhằm hạn chế rủi ro.

Pháp luật không bắt buộc phải công chứng hợp đồng đặt...

Thứ 3 | 01/04/2025 | Lượt xem: 1010 | Tác giả: admin

Ngoài hình thức bị tịch thu phương tiện, người điều khiển xe còn bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung là bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe 22 - 24 tháng.

Ngoài hình thức bị tịch thu phương tiện, người điều...

Thứ 2 | 12/05/2025 | Lượt xem: 3239 | Tác giả: admin

Mang trang sức vượt quá 300g hoặc dưới 300g nhưng giá trị trên 300 triệu đồng mà không có giấy tờ thì có thể bị tịch thu hoặc phạt hành chính.

Mang trang sức vượt quá 300g hoặc dưới 300g nhưng giá trị...