Với phần chia sẻ trước, chủ đề “Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh online nộp thuế thế nào?”, nói về cách tính tỷ suất thuế phải nộp khi chưa bỏ thuế khoán và khi đã bỏ thuế khoán. Đồng thời nói về mức doanh thu quy định phải nộp thuế là bao nhiêu? Khi nào phải đóng VAT, thu nhập cá nhân và thuế môn bài.

Cũng với series BỎ THUẾ KHOÁN, chúng ta tiếp tục Phần 4 với chủ đề “Nhận tiền mặt, không xuất hoá đơn thì bị xử lý thế nào?”.

Trong Phần 4 này, chúng ta tìm hiểu về việc hộ kinh doanh “né” thuế qua hình thức nhận thanh toán bằng tiền mặt thì bị xử lý thế nào? Trường hợp bán hàng không xuất hóa đơn thì mức phạt cao nhất là bao nhiêu? Nếu trốn thuế nhiều lần thì có bị khởi tố hình sự hay không?...

Nhận tiền mặt, không xuất hóa đơn bị phạt tới 20 triệu

Mới đây, Phó chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực 2, ông Phan Văn Dũng cho biết, số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã đăng ký hóa đơn điện tử kết nối máy tính tiền với cơ quan thuế đạt 98%, lên 44.185 cơ sở.

Theo ông Phan Văn Dũng, trên địa bàn TP.HCM có tổng cộng 44.655 cơ sở kinh doanh phải thực hiện hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, trong đó 30.603 doanh nghiệp và 13.902 hộ kinh doanh (gồm 3.321 hộ kê khai và 10.581 hộ khoán).

Tính đến 4/6, toàn bộ doanh nghiệp thuộc diện phải thực hiện đã đăng ký hoá đơn điện tử kết nối máy tính tiền với cơ quan thuế, đạt 100%; còn số hộ kinh doanh đạt 98%, với hơn 13.500 hộ (trong đó 3.690 hộ kê khai và 9.892 hộ khoán).

Trước tình trạng các hộ kinh doanh có thể né thuế qua hình thức nhận thanh toán bằng tiền mặt, ông Phan Văn Dũng – Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực 2 nói, việc thanh toán tiền mặt chưa phát sinh hành vi vi phạm, chỉ dừng ở mức nghi vấn trốn thuế. Do đó, cơ quan thuế sẽ đưa vào danh sách đối tượng phải kiểm tra ngay.

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, trong trường hợp bán hàng không xuất hóa đơn thì phạt với số tiền từ 500.000đ - 20 triệu đồng tuỳ vào mức độ vi phạm.

Nếu trốn thuế thì truy thu thuế từ 1 - 3 lần số thuế trốn, trường hợp trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên thì chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để khởi tố hình sự về hành vi trốn thuế.

Nên mở tài khoản riêng cho hoạt động kinh doanh

Các hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý một số rủi ro, tình huống thực tế.

Thứ nhất, điển hình như mua hàng không có hóa đơn đầu vào: khi bị kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, hộ kinh doanh dễ bị xử lý vì không chứng minh được tính hợp pháp của hàng, thậm chí có thể liên quan đến hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc.

Thứ hai, tình huống công ty khác tự ý xuất hóa đơn cho hộ: nếu hộ không kiểm soát được và không có giao dịch thực, rất dễ bị quy kết việc bán hàng không xuất hóa đơn, đồng thời có thể bị xử lý vì liên quan đến hành vi trốn thuế hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp.

Thứ ba, dòng tiền cá nhân - doanh thu của hộ kinh doanh bị trộn lẫn: nếu toàn bộ doanh thu chuyển vào tài khoản cá nhân sẽ gây lẫn lộn với dòng tiền cá nhân, khó giải trình…

Tình trạng người bán bày người mua cách... né thuế mua hàng qua mạng

Trước thông tin cơ quan thuế phối hợp với ngân hàng kiểm tra doanh thu tính thuế của hộ, cá nhân kinh doanh, "nhóm bán hàng" trên các nền tảng xã hội đã bày cho khách hàng cách ghi nội dung chuyển khoản, không liên quan gì đến mua bán hàng hóa để né thuế.

Một tài khoản Facebook (chuyên nhận đặt hàng mỹ phẩm, quần áo… từ nước ngoài tại TP.HCM) mới đây thông báo: "Cả nhà ơi, nội dung chuyển khoản ngân hàng ghi tên nick Facebook giúp em ạ. Các chị em đừng thêm chữ Facebook, tiền hàng, hàng hóa, thanh toán… nhé. Thông tin tài khoản ngân hàng sẽ được chuyển cho cơ quan thuế ạ. Em cảm ơn cả nhà nhiều!". 

Một nick khác cũng nhắn trên MXH: "Thông báo áp dụng thuế mới từ 1/6/2025. Theo quy định mới, tất cả đơn vị giao hàng sẽ thu 8% thuế VAT trên giá trị hàng hoá. Khách chuyển khoản đầy đủ trước, giá ship giữ nguyên, không cộng thêm thuế. Chỉ cần ghi rõ tên người chuyển trong nội dung chuyển khoản…”.

Hay ghi nội dung chuyển khoản: "Happy wedding, happy birthday, đêm qua em đẹp lắm" cũng được, miễn tránh các ký tự như mua, bán, tiền cọc, tiền hàng… thì không bị tính thêm 8% thuế VAT.

Đề tài về thuế đang thu hút sự quan tâm của cả người bán, người mua trên các diễn đàn mạng xã hội. Đáng lo ngại là các chiêu trò mách nước để né thuế đang được bày chỉ công khai.

Bởi vì theo quy định, từ ngày 1/6, các hộ kinh doanh, cá nhân có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên sẽ thực hiện kê khai thuế thay vì đóng thuế khoán như trước đây.

Chính vì vậy, trên các trang mạng xã hội, cũng như các cửa hàng mua bán quán ăn rộ lên cách chỉ nhau phương án giấu doanh thu như ghi nội dung chuyển khoản không liên quan thanh toán mua bán hàng hóa, dịch vụ, nhận thanh toán tiền mặt… 

Một số chuyên gia trong lĩnh vực thuế khuyến nghị, các hộ kinh doanh cần luôn yêu cầu hóa đơn đầu vào; kiểm tra rà soát đầu vào để kịp thời phát hiện chênh lệch nếu có.

Vậy thì nên mở tài khoản riêng cho hoạt động kinh doanh để tách biệt dòng tiền cá nhân - kinh doanh...

Như vậy, để trả lời các câu hỏi hộ kinh doanh “né” thuế qua hình thức nhận thanh toán bằng tiền mặt thì bị xử lý thế nào? Đó là việc thanh toán tiền mặt chưa phát sinh hành vi vi phạm, chỉ dừng ở mức nghi vấn trốn thuế. Cơ quan thuế sẽ đưa vào danh sách đối tượng phải kiểm tra ngay.

Đối với câu hỏi trường hợp bán hàng không xuất hóa đơn thì mức phạt cao nhất là bao nhiêu? Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nếu bán hàng không xuất hóa đơn thì mức phạt lên tới 20 triệu đồng và tuỳ vào mức độ vi phạm.

Còn nếu trốn thuế nhiều lần thì có bị khởi tố hình sự hay không? Nếu trốn thuế thì sẽ bị truy thu thuế từ 1 - 3 lần số thuế trốn. Trường hợp trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên thì chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để khởi tố hình sự về hành vi trốn thuế.