Độc giả hỏi:

Cha mẹ tôi muốn để lại đất cho tôi nhưng phân vân không biết nên lập di chúc hay làm hợp đồng chuyển nhượng, chọn loại nào thì tiện hơn?

Thủ tục của từng loại hình này như thế nào? Yêu cầu những gì, cần lưu ý gì?

Ảnh minh hoạ.

Luật sư trả lời:

Lập di chúc và làm hợp đồng chuyển nhượng/tặng cho quyền sử dụng đất cho con là những cách thông dụng, phổ biến mà cha mẹ thường làm để chuyển quyền sử dụng đất cho con.

Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất thông qua di chúc chỉ được thực hiện sau khi cha mẹ mất; còn việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất thông qua hợp đồng chuyển nhượng hoặc tặng cho quyền sử dụng đất thì có hiệu lực ngay khi lập hợp đồng.

Về việc lập di chúc:

Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Di chúc bao gồm hai loại: di chúc bằng văn bản và di chúc bằng miệng.

+ Di chúc bằng miệng được lập trong trường hợp tính mạng 1 người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản. Sau 3 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc bằng miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

+ Di chúc bằng văn bản có thể được đánh máy hoặc viết tay, cần được xác nhận bằng chữ ký và điểm chỉ.

Nếu cha mẹ muốn sang tên cho con theo hình thức lập di chúc bằng văn bản. Cha mẹ có thể lập di chúc trong trường hợp có hoặc không có người làm chứng/công chứng, chứng thực.

Tuy nhiên, di chúc không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp nếu có đầy đủ 2 điều kiện: người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép. Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Hình thức di chúc không trái quy định của luật.

Di chúc có thể công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc chứng thực tại UBND cấp xã.

Về việc làm hợp đồng chuyển nhượng/ tặng cho quyền sử dụng đất:

Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai năm 2013 quy định: Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này.

Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về dân sự.

Theo quy định nói trên, cha mẹ có thể làm hợp đồng chuyển nhượng/tặng cho quyền sử dụng đất cho con, phải công chứng hoặc chứng thực. Xong việc này, người con có thể đăng ký sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Khoản 1 Điều 8 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT.

Như vậy, để thực hiện lập di chúc hay làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đều cần sự chính xác, kỹ càng. Bạn và gia đình có thể cân nhắc 2 hình thức trên và đối chiếu với hoàn cảnh, nhu cầu cụ thể của gia đình để đưa ra lựa chọn phù hợp.

Tuy nhiên, theo quan sát chủ quan của Luật sư, nếu có nhiều con tốt nhất nên lập di chúc. Còn nếu chỉ có 1 người con thì không phải chuyển nhượng hay lập di chúc gì cả. Nhiều người chuyển nhượng cho con xong coi như mất cả tài sản và mất con.