Kể từ cuộc đảo chính của quân đội Thái Lan vào năm 2014 thì Quan hệ Mỹ - Thái đã không còn như trước. Sự kiện này buộc Mỹ thi hành luật giới hạn hợp tác quân sự với Thái Lan cho tới khi một chính quyền dân chủ lại nắm quyền.

Theo Hãng tin Bloomberg của Mỹ, Trung Quốc đã lợi dụng tình hình này đẩy mạnh hợp tác quân sự và nhanh chóng ký với Bangkok 10 thỏa thuận mua bán vũ khí lớn. Có một thương vụ mua bán khí tài lớn nhất Thái Lan từng thực hiện từ các thỏa thuận trên: hợp đồng trị giá 1,03 tỉ USD mua 3 tàu ngầm và 48 xe tăng, theo Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm.

Giám đốc nghiên cứu của Viện Các vấn đề Đông Nam Á tại Chiang Mai, ông Paul Chambers cho biết: "Về lâu dài, sự thay đổi trong quan hệ Mỹ - Thái cho thấy Thái Lan đã nhận ra họ đang nằm ở trọng tâm của cuộc tranh chấp vị trí địa lý chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc tại Đông Nam Á".

Sau cuộc bầu cử hồi tháng 3 tại Thái Lan, để giành lại vị trí của mình thì Mỹ đã nhanh chóng hành động. Ngoại trưởng Mỹ Michael Pompeo ca ngợi Thái Lan đã "trở lại với nền dân chủ" trong chuyến thăm Bangkok hồi tháng 8.

Bộ Ngoại giao Mỹ cùng với đó cũng xúc tiến chiến lược xuất khẩu vũ khí "Buy American - Mua hàng Mỹ", theo Bloomberg.


Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo - Ảnh: REUTERS
 

Thái Lan vào tháng 8 cho biết nước này sẽ nhận 70 chiếc xe bọc thép Stryker của Mỹ trong giai đoạn cuối năm, bên cạnh đó 50 chiếc nữa cũng dự tính mua thêm. Quân đội Thái Lan cho biết đến tháng 9 thì nước này tiếp tục sẽ thực hiện hợp đồng trị giá 138 triệu USD mua 8 chiếc trực thăng trinh sát - tấn công hạng nhẹ AH-6i của lục quân Mỹ.

Sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc bên cạnh chuyện mua bán vũ khí, họ cũng mở rộng ra vấn đề tập trận quân sự trong những năm gần đây. Thái Lan hiện tiếp tục tổ chức cuộc tập trận quân sự đa phương thường niên lớn nhất châu Á, cuộc tập trận được gọi là "Cobra Gold" (Hổ mang Vàng) do Mỹ hỗ trợ, trong đó có sự tham gia của 29 lực lượng gồm 4.500 quân nhân Mỹ và hàng chục của Trung Quốc.

Thái Lan tiếp tục thể hiện sự cân bằng khi đồng thời tham gia thêm các cuộc tập trận giữa Trung Quốc và những nước Đông Nam Á khác.

Theo dữ liệu của SIPRI, doanh số Trung Quốc tăng từ 644 triệu USD năm 2008 lên 1,04 tỉ USD năm 2018 đối với việc bán vũ khí thường (không phải hạt nhân). Mặc dù xét giá trị thương mại tổng thể, con số này chưa vào đâu so với Mỹ, vốn đã xuất khẩu các lô hàng trị giá 10,5 tỉ USD cho quân đội nước ngoài năm 2018.

Link gốc đây