Giữa năm 1970, Sài Gòn vẫn là đô thị sầm uất bậc nhất Đông Nam Á, nhưng phía sau những bảng hiệu đèn néon đủ màu và những đại lộ đông nghẹt xe cộ là một bầu không khí căng thẳng, nóng bức.

Chiến tranh vẫn ngày ngày diễn ra ở các vùng ven.

Ban ngày, trực thăng quân sự nối nhau cất hạ cánh từ phi trường Tân Sơn Nhứt. Ban đêm, tiếng còi hụ của xe quân cảnh, tiếng động cơ xe Jeep cắt ngang màn đêm trên các trục đường Tự Do, Công Lý, Nguyễn Huệ, Thống Nhất...

Sài Gòn lúc đó là chỗ hội tụ đủ mọi hạng người. Quân nhân, công chức, thương gia, ký giả, giới ngoại giao, dân anh chị, gái bán bar, móc túi, băng cướp... tất cả cùng chen chúc trong một đô thị chưa bao giờ ngủ yên.

Những quán cà phê mở cửa từ sáng sớm. Vũ trường và phòng trà sáng đèn tới hơn nửa đêm. Tiền bạc đổ về Sài Gòn như nước, kéo theo đủ loại tệ nạn và những cuộc thanh toán đẫm máu giữa các băng nhóm giang hồ.

Trong bối cảnh đó, Ty Cảnh sát Quốc gia gần như không có một ngày được yên ổn. Điện thoại trên bàn trực reo liên tục. Những chiếc xe Jeep của cảnh sát liên tục ra vô sân.

Từ các quận nội đô cho tới vùng ven Gia Định, mỗi ngày đều có hàng chục báo cáo về cướp bóc, giết người, trấn lột, buôn lậu, ma túy và đủ loại vụ việc phức tạp khác được chuyển về.

Trên tầng hai của tòa nhà, căn phòng làm việc của Cảnh sát Tư pháp vẫn sáng đèn dù trời đã khuya. Trên những chiếc tủ hồ sơ bằng thép xếp kín dọc hai bức tường là hàng trăm tập hồ sơ dày cộm, giấy đã ngả sang màu vàng vì thời gian.

Trên tường treo tấm bản đồ lớn của Sài Gòn, cắm dày đặc những chiếc ghim màu đánh dấu các vụ án nghiêm trọng xảy ra trong nhiều tháng qua. Mỗi chiếc ghim là một mạng người, một vụ cướp hoặc một cuộc truy lùng còn dang dở.

Ngay giữa căn phòng là chiếc bàn gỗ rộng phủ kín tài liệu. Ảnh phạm trường, biên bản khám nghiệm, lời khai nhân chứng cùng những tờ báo vừa phát hành buổi sáng. Nổi bật nhất vẫn là tập hồ sơ dày mang dòng chữ viết tay bằng mực đỏ “Điềm Khắc Kim”.

Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát lặng lẽ đứng bên cửa sổ nhìn xuống khoảng sân phía dưới. Ánh đèn vàng hắt lên những tán me già trước cổng Ty Cảnh sát. Xa xa, từng đoàn xe cố vấn Mỹ vẫn nối nhau chạy về hướng phi trường Tân Sơn Nhứt.

Thành phố bên ngoài vẫn náo nhiệt như thường lệ, nhưng ông hiểu sự bình yên đó chỉ là lớp vỏ mong manh. Ông quay trở lại bàn làm việc, chậm rãi kéo chiếc ghế gỗ rồi ngồi xuống.

Trước mặt là toàn bộ hồ sơ vụ án vừa được chuyển tới. Không nói một lời, Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát rút trong túi áo ra một điếu Bastos, châm lửa rồi rít một hơi thật sâu. Khói thuốc cuộn thành từng vòng mỏng, lơ lửng dưới ánh đèn vàng trong căn phòng vắng lặng.

Đã nhiều năm làm công việc truy bắt tội phạm, ông từng đối đầu với không ít tay anh chị khét tiếng của Sài Gòn. Có kẻ liều lĩnh, có kẻ gian manh, có kẻ sống bằng bạo lực, hở ra là chém giết…. Nhưng tập hồ sơ mang tên Điềm Khắc Kim lại đem tới cho ông một cảm giác rất khác.

Tên cướp này không hành động theo bất kỳ quy luật nào của giới giang hồ. Mỗi lần cảnh sát vừa lần ra một đầu mối, đầu mối đó lại bị đứt nữa chừng. Mỗi lần lực lượng an ninh siết chặt vòng vây, hắn lại xuất hiện ở một nơi khác như làn khói. Như thể luôn biết trước mọi bước đi của những người đang săn lùng mình.

Hắn không có đồng phạm, chỉ thực hiện hành vi phạm tội một mình nên không để lại dấu vết. Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát khẽ gõ ngón tay lên tập hồ sơ rồi nói với các cộng sự:

- Hắn luôn đi trước mình một bước.

Ai cũng hiểu tên cướp này không chỉ gan lì mà có cái đầu hết sức xảo quyệt. Hắn biết chọn mục tiêu, biết đánh giá sự việc và đặc biệt rất giỏi xóa dấu vết sau mỗi phi vụ.

Suốt nhiều ngày sau đó, lực lượng Cảnh sát Tư pháp cùng mạng lưới an ninh ngầm được tung đi khắp Sài Gòn. Hàng chục cuộc mật phục được tổ chức tại các khách sạn, sòng bạc, vũ trường, quán cà phê và những khu lao động mà Điềm Khắc Kim từng lui tới.

Những ngày sau đó, Sài Gòn bắt đầu những cơn mưa đầu mùa. Cứ chiều chiều, bầu trời vừa chập tối là những đám mây đen từ phía Nhà Bè kéo lên, phủ kín cả đô thành.

Mưa tới rất nhanh rồi cũng tạnh rất nhanh, để lại mặt đường loang loáng nước chạy dài trên đường Tự Do, Công Lý, Lê Lợi, Nguyễn Huệ... Những trinh sát mặc thường phục lặng lẽ ngồi trong các quán cà phê, phòng trà, quán nhậu… Họ giả làm khách để theo dõi động tĩnh của giới giang hồ.

Đêm xuống, nhiều tổ mật phục lại tản ra các bến xe, bến đò, khách sạn, khu lao động và những con hẻm tối ở Chợ Lớn, Gò Vấp, Khánh Hội, với hy vọng lần ra manh mối của Điềm Khắc Kim.

Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát gần như thức trắng. Nhiều đêm, đèn phòng làm việc của ông vẫn sáng tới rạng sáng. Ông tin rằng với mật độ truy quét dày đặc như vậy, sớm hay muộn tên tướng cướp cũng sẽ lộ sơ hở.

Thế nhưng! Đúng vào lúc lực lượng thám sát tin rằng Điềm Khắc Kim đã bị dồn tới bước đường cùng thì một tin động trời được chuyển tới Ty Cảnh sát Quốc gia.

Chiếc điện thoại trên bàn trực réo vang vào lúc 6 giờ sáng. Một sĩ quan trực ban vội nhấc máy, sắc mặt lập tức biến đổi. Chỉ ít phút sau, tiếng còi hụ của nhiều xe cảnh sát đồng loạt vang lên, xé tan buổi bình minh yên tĩnh của Sài Gòn.

Từng chiếc Jeep lao vun vút về phía phạm trường. Ánh đèn xanh đỏ quét liên tục lên những hàng me già và các bức tường biệt thự dọc đường Công Lý, khiến cả con đường vốn yên tĩnh bỗng chốc náo động.

Khi Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát có mặt, trước cổng căn biệt thự đã chật kín cảnh sát và nhân viên thám sát. Ngoài cổng, hàng chục người hiếu kỳ bị cảnh sát chặn lại từ xa. Ai cũng cố ngó vô bên trong khu biệt thự để xem chuyện gì vừa xảy ra.

Lực lượng an ninh đã phong tỏa quanh khuôn viên căn biệt thự.

Bên trong, một vài người giúp việc đứng nép ở hành lang, gương mặt còn tái mét. Các thẩm sát viên tất bật chụp hình, đo vẽ phạm trường, thu thập từng dấu vết nhỏ còn sót lại.

Theo hồ sơ thám sát ban đầu, nạn nhân lần này là vợ của một quan chức người Mỹ đang làm việc tại Sài Gòn. Lợi dụng lúc màn đêm buông xuống, Điềm Khắc Kim đột nhập vô nhà riêng, khống chế nạn nhân rồi cướp toàn bộ tài sản có giá trị.

Sau đó, hắn ép người phụ nữ Mỹ rời khỏi nhà, đưa tới một khách sạn và tiếp tục giở trò đồi bại với nạn nhân. Mãi tới trời gần sáng, nạn nhân mới được thả trong trạng thái hoảng loạn, tinh thần suy sụp.

Đứng giữa căn phòng còn ngổn ngang đồ đạc, Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát lặng lẽ quan sát từng dấu vết còn sót lại. Ông không nói một lời. Chỉ có tiếng máy ảnh lách tách, tiếng thẩm sát viên trao đổi qua lại và tiếng gió xào xạt của hàng me bên ngoài làm bầu không khí thêm nặng nề, bức bối.

***

Tin tức về vụ án Điềm Khắc Kim đột nhập nhà riêng của một quan chức người Mỹ cướp tài sản rồi bắt cóc người vợ Mỹ lan đi với tốc độ chóng mặt.

Chỉ chưa đầy một buổi sáng, từ phòng trực của Nha Cảnh sát Đô thành, những bản điện khẩn đã liên tiếp được chuyển tới Tổng nha Cảnh sát Quốc gia, Bộ Nội vụ để báo cáo tình hình.

Tới trưa cùng ngày, tin tức bắt đầu xuất hiện trong các bản tin nội bộ của lực lượng an ninh rồi nhanh chóng lan sang giới ngoại giao, các cơ quan Mỹ và cộng đồng người nước ngoài đang sinh sống tại Sài Gòn.

Nếu vụ đột nhập căn biệt thự trên đường Công Lý trước đó đã khiến dư luận sửng sốt thì vụ án lần này còn tạo nên một cú sốc lớn hơn nhiều. Nạn nhân không chỉ là vợ của một quan chức Mỹ mà còn bị bắt cóc rồi giở trò đồi bại ngay giữa khu vực vốn được xem là an ninh bậc nhất đô thành.

Những ngày cuối năm 1970, bầu không khí trong các quận nội đô vốn đã căng thẳng vì chiến tranh nay càng trở nên nặng nề hơn.

Ban ngày, từng đoàn xe quân sự Mỹ nối đuôi nhau chạy trên các trục đường Tự Do, Công Lý, Thống Nhất… hướng về phi trường Tân Sơn Nhứt hoặc các cơ quan quân sự.

Ban đêm, ánh đèn néon từ những khách sạn, quán bar và phòng trà vẫn rực sáng như thường lệ, nhưng phía sau vẻ nhộn nhịp đó là sự cảnh giác hiện rõ trên từng gương mặt.

Trong các nơi có đông người Mỹ sinh sống như khu vực đường Công Lý, Thảo Cầm Viên, Đa Kao hay quanh phi trường Tân Sơn Nhứt… nhiều gia đình bắt đầu hạn chế ra ngoài sau khi trời tối.

Những cánh cổng sắt vốn chỉ khép hờ nay được khóa chặt. Đèn sân trước và sau được bật sáng suốt đêm. Tiếng chó sủa vọng lên từ các khu biệt thự yên tĩnh khiến màn đêm càng thêm bất an.

Khi đó, cái tên Điềm Khắc Kim không còn chỉ xuất hiện trong các tập hồ sơ của Cơ quan chỉ huy lực lượng thực thi pháp luật và an ninh nội địa mà bắt đầu trở thành đề tài được nhắc tới trong các cuộc họp giữa phía Việt Nam Cộng hòa và các cơ quan Mỹ.

Đối với nhiều viên chức ngoại giao và cố vấn Mỹ, Điềm Khắc Kim không còn là một tên cướp thông thường mà đã trở thành một đối tượng đặc biệt nguy hiểm, táo bạo và khó lường.

Các biện pháp bảo vệ được nâng lên mức cao nhất. Cảnh sát Quốc gia cùng lực lượng bảo vệ của phía Mỹ được tăng cường canh gác liên tục 24/24 giờ tại các khu cư trú của viên chức và công dân Mỹ.

Tại các cổng ra vô, Cảnh sát Hình cảnh kiểm tra kỹ từng chiếc xe, từng thẻ căn cước của từng người lạ mặt. Đèn pha công suất lớn được gắn bổ sung, quét sáng suốt đêm quanh hàng rào và các khoảng sân rộng.

Mỗi khi có tiếng động lạ là cảnh sát lập tức tỏa đi kiểm tra, không bỏ sót bất kỳ góc khuất nào.

Thế nhưng, giữa vòng vây an ninh dày đặc đó, không một ai dám khẳng định rằng Điềm Khắc Kim sẽ dừng tay, không dám gây án nữa.

Không ai biết hắn đang lẩn trốn ở đâu, cũng không ai đoán được mục tiêu tiếp theo sẽ là ai. Chính sự im lặng đó đã biến cái tên Điềm Khắc Kim thành một "bóng ma" bao trùm lên Sài Gòn trong những ngày cuối năm 1970…

Sau nhiều tháng ròng rã lần theo từng dấu vết nhỏ nhất của Điềm Khắc Kim, những nỗ lực gần như không biết mệt mỏi của Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát cuối cùng cũng đem lại kết quả.

Suốt nhiều tháng trước đó, trong khi cả dư luận chỉ nhìn thấy những cuộc bố ráp rầm rộ ngoài đường phố thì ít ai biết phía sau là cả một cuộc chiến âm thầm của lực lượng Cảnh sát Tư pháp.

Gần như ngày nào Sĩ quan Trần Tấn Phát cũng rời nhà từ lúc trời còn chưa sáng và trở về khi Sài Gòn đã chìm trong màn đêm.

Có những đêm, ông cùng các cộng sự thức trắng bên những tập hồ sơ. Đối chiếu từng lời khai, từng bức ảnh hiện trường, từng mẩu tin nhỏ do các mật báo viên chuyển về, với hy vọng tìm ra một sơ hở dù nhỏ nhất của tên cướp.

Ông hiểu rằng muốn bắt được một nhân vật đặc biệt ranh ma như Điềm Khắc Kim thì không thể chỉ dựa vô những cuộc truy lùng công khai. Muốn có hiệu quả, phải để mắt ở khắp nơi và để đôi tai ở mọi ngõ ngách của Sài Gòn.

Chính vì vậy, dưới sự chăm chút trực tiếp của Sĩ quan Trần Tấn Phát, một mạng lưới mật báo viên được âm thầm xây dựng và mở rộng. Đó là những người đạp xích lô, tài xế taxi, chủ quán cà phê, người bán thuốc lá, bốc vác, xe ôm…

Mỗi người chỉ biết một phần công việc của mình nhưng tất cả đều tạo thành một mạng lưới thu thập tin tức phủ kín nhiều khu lao động của Sài Gòn.

Từng ngày trôi qua, những mẩu thông tin tưởng như rời rạc dần được ghép lại. Có người nhìn thấy Điềm Khắc Kim xuất hiện chớp nhoáng trong một quán cà phê ở Khánh Hội. Người khác lại phát hiện hắn bí mật gặp người quen tại khu cầu Ông Lãnh.

Một mật báo viên khác gửi tin về:

“Có một thanh niên dáng người thấp, nước da ngăm, đội nón lụp sụp… nhiều đêm vô con hẻm nhỏ đường Tôn Đản, rồi biến mất khi trời sáng”.

Mỗi nguồn tin đều được Sĩ quan Cảnh sát Tư pháp Trần Tấn Phát trực tiếp kiểm chứng. Ông không vội tin bất cứ tin báo nào cho đến khi nhiều đầu mối độc lập cùng dẫn về một địa điểm.

Sau hàng chục ngày theo dõi bí mật, lực lượng mật báo viên cuối cùng đi tới nhận định:

“Điềm Khắc Kim đang ẩn náu ở nhà người vợ trong con hẻm 122 đường Tôn Đản, Khánh Hội, Quận 4”.

Những ngày đầu xuân năm 1971, Sài Gòn vẫn còn phảng phất cái se lạnh hiếm hoi của mùa khô phương Nam. Buổi sáng, những làn sương mỏng lững lờ trên mặt kênh Bến Nghé rồi tan dần khi ánh nắng bắt đầu phủ xuống những mái tôn san sát ở Khánh Hội.

Con hẻm 122 Tôn Đản vẫn bình yên như bao ngày khác. Người bán cà phê gánh bắt đầu nhóm bếp. Vài chiếc xe lam ì ạch nổ máy, trẻ con ríu rít chạy ra đầu hẻm... Không ai biết rằng từ nhiều giờ trước, từng cặp mắt của mật báo viên đã âm thầm theo dõi mọi động tĩnh quanh căn nhà nhỏ nằm sâu trong hẻm.

Ngay khi nguồn tin được xác định đủ độ tin cậy, đồng thời để tránh đánh động tên tội phạm khét tiếng tinh quái, Sĩ quan Trần Tấn Phát phải hành động ngay chứ không chờ tới đêm.

Ông lập tức điện khẩn về Tổng nha Cảnh sát Quốc gia, xin lệnh triển khai hành động ngay trong buổi sáng.

Đồng hồ vừa điểm hơn 8 giờ sáng. Con hẻm nhỏ bỗng chìm trong một sự yên lặng lạ thường. Ngay cả những người bán cà phê đầu hẻm cũng không hề biết hàng trăm họng súng đang khép dần vòng vây quanh căn nhà của tên tướng cướp.

Chỉ trong thời gian ngắn, hàng trăm cảnh sát, nhân viên an ninh và thẩm tra viên bí mật áp sát khu vực Khánh Hội. Những chiếc xe Jeep lần lượt dừng ở các tuyến đường xung quanh. Còn các nhân viên an ninh mặc thường phục lặng lẽ tỏa vô từng ngõ nhỏ để khép chặt vòng vây.

Mọi phương án đều được tính toán kỹ lưỡng. Con hẻm hẹp đã bị phong tỏa từ nhiều hướng, các lối thoát ra bến sông và đường lớn đều có lực lượng chốt giữ.

Tưởng chừng Điềm Khắc Kim chỉ còn cách đưa tay đầu hàng may ra mới có con đường sống. Nhưng khi lực lượng cảnh sát tay lăm lăm súng ống ập vô thì phải bật trở ra. Bởi từ trong nhà, Điềm Khắc Kim bắn như vãi đạn để mở đường máu thoát thân…