Cuối năm 1971, khám Chí Hòa chìm trong bầu không khí thêm nặng nề, u ám. Từ sáng tinh mơ cho tới lúc đêm khuya, mọi sinh hoạt đều diễn ra theo tiếng kẻng, tiếng còi và những tiếng hô của cai ngục.

Trên những hành lang dài dưới lớp bê tông, mùi ẩm mốc của tường đá trộn lẫn mùi thuốc sát trùng, mùi mồ hôi và mùi khói từ khu hỏa thực theo gió len lỏi khắp các dãy phòng giam.

Xa xa, vọng gác vẫn sừng sững nổi bật trên nền trời xám đục. Lính canh vẫn thay phiên đứng gác với khẩu súng luôn lăm lăm trên tay.

Thi thoảng, tiếng chìa khóa va với nhau lách cách. Tiếng cửa sắt nặng nề đóng sầm hay tiếng giày đinh nện xuống nền xi măng lộp cộp, vang vọng khắp khám đường. Những âm thanh đó khiến bầu không khí càng thêm lạnh lẽo, tuyệt vọng.

Sau những lớp tường bê tông dày, dây kẽm gai và chấn song sắt sù sì, thời gian dường như trôi chậm hơn. Đối với phần lớn phạm nhân, mỗi ngày đều giống hệt nhau. Cứ lặp đi lặp lại trong ngột ngạt, bế tắt vì phải trả giá cho số phận của mình.

Thụ án 20 năm tù, Điềm Khắc Kim không hề khuất phục. Hắn âm thầm quan sát quy luật của khám đường dưới một lớp vỏ bọc hoàn hảo mà hắn đã dày công dựng nên.

Điềm Khắc Kim có diện mạo rất lừa mị. Với dáng người nhỏ thót, nước da nhợt nhạt, tóc bắt đầu để dài kiểu nghệ sĩ và giọng nói vô cùng nhẹ nhàng để qua mặt sự cảnh giác của cai ngục.

Mỗi ngày làm việc ở khu hỏa thực, Điềm Khắc Kim có cơ hội đi lại nhiều hơn. Hắn tiếp xúc với nhiều khu vực mà trước đây chưa từng đặt chân tới.

Hắn lặng lẽ quan sát giờ đổi ca của lính gác, thời điểm xe chở thực phẩm ra vô khu hoả thực. Rồi vị trí các cánh cổng sắt, thói quen của từng cai ngục…. Đặc biệt, hắn quan sát chiếc xe Jeep của viên Trung tá coi khám đường.

Bề ngoài, Điềm Khắc Kim vẫn là một phạm nhân ốm yếu, mặt xanh mét, ít nói. Hắn lặng lẽ bưng bê chăm chỉ. Ánh mắt luôn cụp xuống như bỏ mặc cho số phận muốn trôi đâu thì trôi, dù “số má” của hắn đã vang khắp khám đường.

Hầu như phạm nhân ở khu hỏa thực, thậm chí nhiều khu giam khác đều biết danh "tướng cướp đa tình" Điềm Khắc Kim. Giới giang hồ còn đặt cho hắn biệt hiệu "Độc hành đại đạo hái hoa dâm tặc". Tên đó nhại theo một tay giang hồ võ lâm danh trấn thiên hạ Điền Bá Quang trong tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung.

Nhân vật trong truyện rất mê gái, cũng bắt cóc nữ nhi để giở trò đồi bại. Bất kể là nữ nhi nhà lành hay nữ nhi trong trốn võ lâm, thậm chí ni cô trong chùa Điền Bá Quang cũng không tha.

Còn một tướng cướp khét tiếng như Điềm Khắc Kim, được báo chí “lăn xê” vì đột nhập nhà người Mỹ, cướp của, hiếp luôn vợ Mỹ đã đưa tuổi hắn lên mây xanh. Cộng thêm trận đụng độ vừa qua, hắn 2 tay 2 súng chống trả cảnh sát như tài tử xi nê thì dân giang hồ nghĩa khí đều bái phục.

Việc liên lạc với nhau từ khu này tới khu kia giữa các tay giang hồ tromg khám đường cũng là chuyện nhỏ. Vì họ có cả 1001 cách để bắn tin qua lại mà cai ngục biết cũng không làm gì được.

Thời điểm này, Khám Chí Hòa lâm vô tình trạng quá tải nghiêm trọng với số lượng phạm nhân tăng tới hàng ngàn người. Dù được xây dựng kiên cố theo kiến trúc "bát quái trận đồ" nhưng vẫn không ngăn được các cuộc “bắn tin” giữa các tù nhân.

Các tù chính trị và tù tư pháp đã sáng tạo ra nhiều phương thức liên lạc qua lại. Họ lợi dụng lúc cai ngục đổi ca để chuyền tin. Rồi các buổi phát chẩn cơm từ khu hỏa thực cũng được tận dụng.

Họ mượn đường dây của những phạm nhân mang danh "trật tự" được phép đi lại giữa các khu để chuyển giấu thư từ và thuốc hút.

Họ còn ra ám hiệu bằng tiếng gõ tường, tiếng ho, hay quăng những cuộn giấy nhỏ quấn chặt qua các khoảng sân trống, giữa các tầng lầu để liên lạc với nhau…

Lợi dụng uy thế “số má” của mình, cộng thêm được thả lỏng ở khu hỏa thực, Điềm Khắc Kim một mặt lo dưỡng bệnh, một mặt điều nghiên mọi quy luật sinh hoạt của khám đường để sắp sẵn trong đầu kế hoạch vượt ngục mà chưa từng có ai nghĩ qua.

Theo quy chế của khám đường Chí Hòa, mỗi tối cuối tuần sẽ có chiếu phim cho khoảng 200 phạm nhân xem. Đây là hình thức thưởng công tinh thần, giúp phạm nhân khu này yên tâm cải huấn, chờ đợi hết hạn tù trở về đời.

Điềm Khắc Kim lợi dụng “số má” của mình, liên lạc với một số phòng giam tù tư pháp nhờ hỗ trợ kế hoạch vượt ngục.

Tối 23/4/1972, Khám Chí Hòa vẫn diễn ra như bao tối cuối tuần khác. Khoảng sân dành cho phạm nhân xem phim được thắp sáng bằng những bóng đèn vàng đục. Một tấm màn trắng căng giữa sân, chiếc máy chiếu đều đều phát ra tiếng rè rè quen thuộc.

Hàng trăm phạm nhân ngồi san sát trên nền xi măng, chăm chú dõi theo từng hình ảnh đang nhấp nháy trên màn bạc. Tiếng cười, tiếng xì xào bàn tán thỉnh thoảng vang lên, khiến bầu không khí vốn lạnh lẽo của khám đường hiếm hoi có chút sinh khí.

Không ai biết rằng, giữa đám đông đang say sưa theo dõi bộ phim, một kế hoạch vượt ngục táo bạo chưa từng có trong lịch sử Khám Chí Hòa đã bắt đầu âm thầm thực hiện.

Sau nhiều tháng điều nghiên, Điềm Khắc Kim biết rõ quy luật sinh hoạt của viên Trung tá coi khám đường. Hầu như tối cuối tuần, sau khi kiểm tra một vòng rồi xác nhận mọi việc ổn thỏa, Trung tá lái chiếc xe Jeep về nhà.

Từng phút, từng chặng đường di chuyển của chiếc xe đều được Điềm Khắc Kim ghi nhớ trong đầu.

Đêm đó, sau khi quan sát thấy mọi việc vẫn diễn ra đúng như thường lệ, Điềm Khắc Kim khẽ đưa mắt về phía khu hỏa thực. Một vài phạm nhân hiểu ý.

Lợi dụng lúc cai ngục tập trung quanh khu chiếu phim, Điềm Khắc Kim lặng lẽ rời khỏi vị trí làm việc. Hắn men theo khoảng tối sát mép tường, nép mình sau các đống củi. Rồi tiến dần về phía chiếc xe Jeep của viên trung tá đang đậu.

Dưới ánh đèn mờ mờ, Điềm Khắc Kim nằm sát xuống nền xi măng lạnh ngắt, từ từ trườn người vô gầm xe. Hắn quay người lại, 2 cánh tay bám chặt lấy thanh giằng bằng thép, hai chân co lại, ép sát thân mình như con thằn lằn bám trên trần nhà.

Ít phút sau, tiếng động cơ xe Jeep nổ giòn. Rồi từ từ lăn bánh, vượt qua cánh cổng sắt nặng trịch của Khám Chí Hòa. Đúng lúc đó, từ nhiều phòng giam tù tư pháp, gần khu hoả thực, bỗng vang lên tiếng la ó dữ dội:

- Đói quá…!

- Tại sao cơm ít quá!

Chỉ trong vài giây, hàng chục phạm nhân đồng loạt đập cửa sắt, hò hét phản đối khẩu phần ăn và đưa ra nhiều yêu sách.

Rồi tiếng kẻng báo động vang dội khắp khám đường. Đèn pha bật sáng, lính gác từ các vọng canh, hành lang và sân khám đường lập tức đổ dồn về khu vực xảy ra bạo động:

- Im lặng! Ngồi xuống… để 2 tay lên đầu!

Bên ngoài cổng trại, viên Trung tá vừa lái xe được một đoạn thì nhận lệnh khẩn qua máy bộ đàm. Không chút chần chừ, ông đánh lái quay ngược trở lại để trực tiếp chỉ huy dập tắt cuộc gây rối.

Mọi việc diễn ra đúng từng chi tiết như kế hoạch mà Điềm Khắc Kim đã tính toán. Khi chiếc Jeep vừa dừng lại để quay đầu, hắn nhẹ nhàng buông tay khỏi gầm xe, lăn người xuống vệ đường rồi nhanh chóng khuất vô khoảng tối phía sau.

***

Hơn 11 giờ đêm, khi cuộc bạo loạn khởi nguồn từ khu tù tư pháp, nhằm để Điềm Khắc Kim trốn thoát bị trấn áp, tiếng la ó của phạm nhân ở các khu khác cũng lắng xuống. Ánh đèn pha được quét sáng rực các khoảng sân trước đó được tắt bớt.

Lính gác thì mồ hôi nhễ nhại, tất bật đưa từng phạm nhân trở về đúng phòng giam của mình để điểm danh. Từng cái tên được đọc to giữa hành lang mờ ảo.

Tới khi đối chiếu danh sách phạm nhân khu hỏa thực, người cai ngục bỗng khựng lại. Ông kiểm tra thêm lần nữa rồi la lớn:

- Điềm Khắc Kim đâu...!

Tin Điềm Khắc Kim mất tích lập tức được chuyển tới viên Trung tá coi toàn bộ khám đường. Chỉ ít phút sau, nhiều hồi còi báo động vang lên xé toạc màn đêm.

Những ngọn đèn pha lần nữa được đồng loạt bật sáng. Quét khắp các bức tường bê tông, vọng gác và khoảng sân rộng. Hàng chục xe Jeep cùng xe GMC nối đuôi nhau lao vút khỏi cổng khám đường.

Tiếng còi hụ vang dội cả con đường Hoà Hưng, đường Tô Hiến Thành và đường Lê Văn Duyệt. Binh lính được đổ từ trên xe xuống đường rào rào.

Trước đó, Hoà Hưng là đường độc đạo dẫn vô Khám Chí Hoà, hai bên có nhiều mồ mả vây quanh (khi đó có người kêu là Khám Hoà Hưng). Sau đó, tuyến đường này kết nối với đường Tô Hiến và đường Lê Văn Duyệt, hình thành khu dân cư đông đúc.

Thời điểm Điềm Khắc Kim vượt ngục, dù 2 bên đường đã có nhà cửa san sát, nhưng phía sau vẫn còn đồng ruộng, nhiều mồ mả và cây cối um tùm. Khi Điềm Khắc Kim buông tay khỏi gầm xe Jeep, lăn vô vệ đường, phút chốc đã mất hút vô lùm cây, nên không tài nào tìm được.

Ngay trong đêm, Tổng nha Cảnh sát quốc gia huy động lực lượng Cảnh sát Hình cảnh, Cảnh sát Tư pháp, nhân viên an ninh cùng mạng lưới mật báo viên đồng loạt tỏa đi khắp nơi truy tìm Điềm Khắc Kim.

Nhiều ngả đường dẫn ra khỏi nội đô cũng được lập chốt kiểm soát. Xe cộ qua lại đều bị dừng để khám xét. Những khu vực từng gắn với Điềm Khắc Kim như Công viên Gia Định, ngã ba Chú Ía, Chuồng Bò Hạnh Thông Tây, khu Tôn Đản - Khánh Hội... đều bị tra hỏi, tầm soát kỹ.

Suốt đêm đó, ánh đèn pin của lực lượng truy lùng liên tục quét qua những xóm lao động nghèo. Tiếng giày bố chạy rầm rập trên các con hẻm nhỏ, tiếng kèn xe cảnh sát và tiếng máy bộ đàm réo gọi nhau không lúc nào ngớt.

Thế nhưng, giống như nhiều lần trước, cái bóng của Điềm Khắc Kim dường như đã tan biến vô màn đêm như sương khuya.

Không một dấu vết. Không một nhân chứng. Không một đầu mối có giá trị. Vụ vượt ngục của Điềm Khắc Kim khiến toàn bộ nhân sự Khám Chí Hòa lo lắng.

Tổng nha Cảnh sát quốc gia lập tức mở cuộc kiểm tra đặc biệt đối với việc quản lý khám đường. Tất cả sĩ quan, hạ sĩ quan và binh lính có mặt trong ca trực đêm đó đều bị thẩm tra, tùy theo mức độ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc.

Trong khi lực lượng an ninh còn quay cuồng với các cuộc truy bắt, thì tờ mờ sáng những sạp báo trên các đường Tự Do, Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Công Lý, Trần Hưng Đạo... đã đồng loạt bày kín các số báo mới còn thơm mùi mực in.

Từng hàng tít đen đậm chạy ngang trang nhứt nổi bật giữa những bức ảnh chụp Khám Chí Hòa và chân dung Điềm Khắc Kim từ vụ án lần trước. Có tờ nổi bật:

"Điềm Khắc Kim có tài xuất quỷ nhập thần"

Tờ khác ví von:

"Tướng cướp đa tình ra vô Khám Chí Hòa như đi chợ".

Từ những quán cà phê vỉa hè, bến xe lam, tiệm hớt tóc cho đến các sạp chợ, đâu đâu người ta cũng chuyền tay nhau những tờ nhật báo để bàn tán về vụ vượt ngục chưa từng có.

Nhiều đứa trẻ bán báo vừa chạy vừa lớn tiếng rao tin nóng.

Các phóng viên chuyên viết mảng tư pháp liên tục cập nhật từng diễn biến mới nhứt. Không chỉ thuật lại màn đào thoát táo tợn của Điềm Khắc Kim, họ còn lật lại nhiều hồ sơ cũ, dựng lại toàn bộ con đường phạm tội của tên tướng cướp.

Từ những vụ cướp táo tợn, những lần đấu súng “khét lẹt” với cảnh sát cho tới lần cưa còng ở Nhà thương Thí, khiến dư luận càng thêm sôi nổi. Có tờ báo còn dành hẳn nhiều kỳ liên tiếp để phân tích câu khách.

Rằng vì sao một phạm nhân trọng án lại có thể vượt qua hệ thống canh phòng được xem là “Bát quái trận đồ”, kiên cố bậc nhứt thời bấy giờ.

Chưa bao giờ cái tên Điềm Khắc Kim lại xuất hiện với tần suất dày đặc trên mặt báo như những ngày sau cuộc vượt ngục khỏi Khám Chí Hòa.

Chỉ trong một đêm, hắn từ một phạm nhân đang thụ án 20 năm tù lại trở thành tâm điểm của dư luận Sài Gòn, khiến câu chuyện về cuộc đào thoát “có một không hai”, “kinh thiên động địa” lan truyền khắp các ngõ hẽm. Tiếp tục trở thành đề tài bàn tán suốt nhiều tuần lễ sau đó.

Các phóng viên cũng liên tục khai thác những góc khuất phía sau bức tường khám đường.

Giữa mùa hè đỏ lửa năm 1972, khi toàn bộ tiền tuyến từ Quảng Trị, Kontum tới An Lộc đang bùng cháy trong những trận hải hùng, thì hậu phương Sài Gòn, các cơ quan an ninh phải căng mình đối phó với tình hình trật tự xã hội đầy phức tạp.

Giữa bối cảnh quốc gia đang đối mặt với thử thách sống còn, khi những người lính đang nổ súng trên chiến trường, thì ngay tại trung tâm đô thành, một vài phần tử thoái hóa bên trong Khám Chí Hòa lại lợi dụng kẽ hở để trục lợi.

Trong lúc các cơ quan tư pháp và an ninh bị quá tải vì phải tập trung nhân lực cho tình trạng khẩn cấp của chiến tranh, những tên trùm gian thương và đại ca giang hồ sừng sỏ đã tranh thủ cơ hội này để mua chuộc đám cai ngục hám tiền.

Chúng lợi dụng chính sách nhân đạo của luật pháp quốc gia về việc cho phép phạm nhân ra ngoài chữa bệnh. Chúng ngụy tạo các giấy tờ thẩm tra hoặc hầu tòa để phê duyệt lệnh xuất phạm.

Chung chi những khoản tiền lớn từ 120.000 tới 240.000 đồng, tương đương cả chục lượng vàng thời bấy giờ để đổi lấy những tấm giấy "đi phép" bất hợp pháp.

Dù hệ thống kiểm soát của phòng tư pháp vẫn được duy trì, nhưng sự cấu kết giữa một số cai ngục biến chất và phạm nhân đã khiến xe công vụ nhiều lần bị lợi dụng để đưa tù nhân ra ngoài gặp thân nhân hoặc giải quyết việc riêng trái phép.

Những vụ bê bối đơn lẻ này không chỉ làm đau đầu các cấp quản lý tư pháp đô thành mà còn là một nỗ lực đục khoét, làm hoen ố hình ảnh nghiêm minh của luật pháp nền Cộng hòa lúc bấy giờ.

Từ chuyện nhận hối lộ của phạm nhân để cấp giấy "đi phép", cho tới việc cắt xén khẩu phần ăn... tất cả đều lần lượt được đưa lên mặt báo.

Dù những lời lẽ đó mang tính giật gân, nhưng góp phần đưa cái tên Điềm Khắc Kim, từ một phạm nhân vượt ngục trở thành nhân vật được nhắc tới nhiều nhứt và lan truyền nhanh hơn bao giờ hết.

Một lần nữa, tên tuổi của tướng cướp đa tình lại tiếp tục gây chấn động giới giang hồ. Nâng tầm tên tuổi Điềm Khắc Kim lên ngang hàng với các đại ca lừng lẫy như Đại Cathay hay tướng cướp Bạch Hải Đường.

(Đón xem chương 12: Sĩ quan Trần Tấn Phát ra tay)