Đối với "Đạo luật Nhân quyền và Dân chủ Hong Kong" vào ngày 20-11 (giờ Mỹ), Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua với số phiếu đồng thuận gần như tuyệt đối. Thượng viện Mỹ cũng đã bỏ phiếu thông qua dự luật này trước đó một ngày, đây là một động thái đã gây ra những phản ứng và cảnh báo mạnh mẽ từ Bắc Kinh.

Dự luật này hiện nay đang trong trạng thái chờ được Tổng thống Mỹ Donald Trump ký phê duyệt. Để ra quyết định ký hay bác bỏ ông Trump có khoảng thời gian là 10 ngày. Nếu được ký thành luật, dự luật có thể mở đường cho việc trừng phạt ngoại giao và kinh tế đối với đặc khu hành chính Hong Kong.

Trong bối cảnh dự luật này đang nhận được sự chú ý gần đây, theo báo South China Morning Post thật ra vẫn còn hơn 150 dự luật khác hướng tới đối phó Trung Quốc trên nhiều mặt trận, từ kinh tế cho tới tư tưởng, có thể sẽ nằm trên bàn làm việc đợi Tổng thống Trump ký.

Bên cạnh đó, Thượng viện Mỹ thông qua Đạo luật chính sách nhân quyền Duy Ngô Nhĩ hồi tháng 9, chúng được coi là một trong nhiều dự luật nhắm vào Trung Quốc có thể sẽ "hạ cánh" tại bàn làm việc của ông Trump. Dự luật này đang đợi Hạ viện Mỹ thông qua.

Những dự luật trên hoặc nhắm thẳng vào Trung Quốc (chẳng hạn Đạo luật kiểm soát chuyển giao công nghệ Trung Quốc), hoặc chứa những điều khoản liên quan tới Trung Quốc (chẳng hạn Đạo luật ủy quyền quốc phòng quốc gia) - mà phải được thông qua hàng năm.

Những vấn đề trọng tâm của các dự luật này là an ninh mạng, buôn bán chất ma túy fentanyl, các hoạt động gây ảnh hưởng chính trị, thương mại và đầu tư, Biển Đông, và Đài Loan.

Những dự luật này có tính chất tương tự đối với dự thảo luật Nhân quyền và Dân chủ Hong Kong, chúng vốn có khả năng đe dọa đáng kể quan hệ kinh tế, thương mại giữa Mỹ và Hong Kong, một số dự luật có thể sẽ làm gián đoạn thương mại và đầu tư quốc tế.

Ví dụ, Đạo luật kiểm soát chuyển giao công nghệ Trung Quốc sẽ yêu cầu ngoại trưởng và bộ trưởng thương mại Mỹ lập một danh sách "các công nghệ liên quan lợi ích quốc gia" mà có thể sẽ không bán hay chuyển giao cho Trung Quốc. Dự luật này cũng sẽ áp biện pháp trừng phạt lên bất kỳ ai bị phát hiện vi phạm lệnh cấm.

Tuy nhiên, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của công ty dịch vụ tài chính Gavekal Dragonomics ở Hong Kong, ông Arthur Kroeber nhận định việc thông qua dự luật Nhân quyền và Dân chủ Hong Kong không nên được xem là một "thay đổi thế cờ", để mà ngụ ý rằng các dự luật khác về Trung Quốc sẽ dễ thông qua.

Người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của công ty dịch vụ tài chính Gavekal Dragonomics ở Hong Kong giải thích: "Lý do dự luật này được thượng viện Mỹ thông qua là vì đây là một dự luật rất dễ xem xét. Dự luật yêu cầu chính phủ Mỹ xem xét tình trạng (tự trị) của Hong Kong, vốn ít phức tạp hơn một số dự luật, chẳng hạn về vốn và đầu tư".

Khi nước Mỹ bước vào năm bầu cử tổng thống 2020, vị này cũng nhận định sẽ càng khó hơn để các nhà lập pháp Mỹ tổ chức thông qua những dự luật đang chờ được xử lý.

 

Link gốc đây