Mới đây ngày 29/6, Tổ Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP.HCM đơn vị số 3 đã có buổi tiếp xúc cử tri Quận 8, Quận 5 và Quận 11 trước kỳ họp thứ 9, QH khóa XV.

Tổ ĐBQH đơn vị 3, gồm: Ông Lê Minh Trí - Bí thư trung ương Đảng, Chánh án TAND Tối cao; ông Lê Thanh Phong - Chánh án TAND TP.HCM và ông Nguyễn Tri Thức - Thứ trưởng Bộ Y tế.

Tại buổi tiếp xúc, cử tri Đặng Văn Rành (Phường 1, Quận 11) trình bày vấn đề pháp luật về tình trạng 'trên nóng, dưới lạnh'.

Ông Rành đặt câu hỏi: Tại sao Quy định số 132 ngày 27/10/2023 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án không được các địa phương tổ chức thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả?

Theo ông Rành, Quy định 132 có nội dung: Tại Điều 7, trách nhiệm của cấp uỷ, tổ chức Đảng trong kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động tố tụng, thi hành án.

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, cấp uỷ, tổ chức Đảng phải lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nội dung sau:

Khoản 1. Tham mưu xây dựng, thể chế hoá, thực hiện nghiêm các chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về hoạt động tố tụng, thi hành án và các hoạt động khác có liên quan; thực hiện nghiêm các cơ chế kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động tố tụng, thi hành án và các hoạt động khác có liên quan.

Khoản 4. Tiếp nhận, giải quyết, trả lời kịp thời, đúng quy định đối với các yêu cầu, kiến nghị, phản ánh, báo cáo, khiếu nại, tố cáo, tố giác, tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tố tụng, thi hành án và các hoạt động khác có liên quan.

Cử tri Đặng Văn Rành nói thêm, còn tại Điều 13 của Quy định 132 về tổ chức thực hiện, các cơ quan như Đảng uỷ Công an Trung ương, Ban cán sự Đảng TAND tối cao, Ban cán sự Đảng VKSND tối cao đã quán triệt, cụ thể hoá, tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Quy định này như thế nào?

Trong đó, tố giác sai phạm tư pháp không được giải quyết thỏa đáng, xảy ra bức xúc vì oan sai. Cử tri Rành dẫn chứng vụ tai nạn giao thông ở Vĩnh Long khiến nữ sinh lớp 9 tử vong ở huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long. Ông P (cha của nữ sinh) sau khi khiếu nại nhiều lần đều bị bác bỏ và cuối cùng bức xúc quá nên bắn người gây tai nạn.

Trước đó, dù có quan điểm khác nhau, nhưng  các cơ quan có thẩm quyền tỉnh Vĩnh Long đã ra Quyết định không khởi tố vụ án dẫn ông Phúc bắn tài xế xe tải rồi tự sát, làm rúng động dư luận cả nước.

Sự vào cuộc của Bộ Công an và VKSND Tối cao, Bộ Công an đã đề nghị Viện trưởng VKSND Tối cao hủy bỏ các quyết định không khởi tố vụ án trước đó của Công an huyện Trà Ôn.

Cử tri Rành đặt câu hỏi, như vậy từ tháng 10/2023 đến nay, Bộ công an và VKSNDTC đã cụ thể hoá, tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Quy định 132 này như thế nào?

Theo báo cáo của VKSNDTC trước Quốc hội, mỗi tháng có hàng ngàn đơn tố giác sai phạm tư pháp nhưng do Cơ quan điều traVKSNDTC đã quá tải, nên các vụ việc chuyển về VKSND địa phương giải quyết.

Trong số đó có bao nhiêu vụ tương tự vụ án nữ sinh tử vong ở Vĩnh Long, nhưng chưa được giải quyết? Các cơ quan có thẩm quyền ở Trung Ương có biện pháp khắc phục như thế nào?

Về việc cha nữ sinh bắn tài xế xe tải rồi tự sát, ông Rành nói "Nếu thực hiện Quy định số 132 tốt và khi người dân khiếu nại được giải quyết thoả đáng thì không xảy ra vụ việc như thế".

Cử tri Đặng Văn Rành tiếp tục đặt câu hỏi: Tại sao Quy định 132 không được các cơ quan có trách nhiệm từ TW và địa phương quán triệt, cụ thể hoá, tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả ? Đề nghị TW cần sơ kết hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của Quy Định 132.

Trả lời ý kiến của cử tri, Chánh án TAND Tối cao Lê Minh Trí cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và hiện đang được triển khai thực hiện.

"Chuyện 'trên nóng, dưới lạnh' đã được nhắc đến cách đây nhiều năm nhưng những năm gần đây thì không 'lạnh' lắm đâu. Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đã thực hiện hơn 10 năm nay, Ban chỉ đạo các tỉnh, thành vẫn làm và có nhiều chuyển biến. Vấn đề 'trên nóng, dưới lạnh' những năm gần đây đã chuyển biến tích cực so với trước" - ông Trí nói.

Chánh án TAND Tối cao Lê Minh Trí cho rằng, nếu nói các địa phương không biết sợ, không làm là không đúng. Các địa phương vẫn điều tra, truy tố và vẫn thanh tra, kiểm tra bình thường.

Trả lời cử tri thắc mắc Quy định số 132 được thực hiện như thế nào? Ông Trí cũng cho biết, đây là quy định của Đảng thì toàn Đảng và cả hệ thống chính trị phải thực hiện. Nơi nào thực hiện không tốt thì sẽ bị xử lý theo quy định.

Theo Chánh án TAND Tối cao Lê Minh Trí, cử tri nói cả tỉnh Vĩnh Long không thực hiện, không quán triệt Quy định số 132 là không đúng. Vì quy định này đã triển khai toàn quốc để các nơi thực hiện và nơi nào làm sai, làm chưa đầy đủ thì sẽ có kiểm điểm, xử lý cụ thể.

"Chúng ta cũng không nên sốt ruột rồi lại nói là địa phương này, địa phương kia không làm. Luật pháp đã được ban hành và có chế tài. Quy định của Đảng và quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ, những ai thực hiện không nghiêm sẽ bị xử lý" – Chánh án TAND tối cáo Lê Minh Trí nói.

Theo hồ sơ vụ án, sáng 4/9/2024, tài xế lái xe tải từ xã Vàm Vòng đến xã Vĩnh Xuân, huyện Trà Ôn. Khi thấy xe bán tải phía trước dừng bên lề phải, người này bật đèn tín hiệu và lấn sang làn bên trái để vượt.

Cùng lúc, 3 nữ sinh đang đi xe đạp điện ngược chiều. Một em đi trước phát hiện xe tải nên dừng lại do đường hẹp. Nữ sinh phía sau không kịp dừng, va chạm với xe bạn và ngã xuống đường, bị xe tải cán trúng và tử vong tại bệnh viện.

Ban đầu, Công an huyện Trà Ôn quyết định không khởi tố vụ án với lý do “Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết”, tức là "không có sự việc phạm tội" nên không khởi tố vụ án hình sự. Gia đình nạn nhân đã khiếu nại, nhưng VKSND huyện Trà Ôn và tỉnh Vĩnh Long đều bác đơn.

Do quá sốc về mặt tinh thần, ngày 28/4/2025, cha nữ sinh đã nghĩ quẩn và mang súng tự chế đến nhà tìm và bắn tài xế xe tải gây tai nạn. Sau đó người này cũng nổ súng tự sát và đã tử vong cùng ngày. Vụ việc làm rúng động dư luận cả nước.

Ngay sau khi nhận được báo cáo thông tin về vụ việc, lãnh đạo Bộ Công an đã chỉ đạo Công an tỉnh Vĩnh Long tập trung khẩn trương xác minh, điều tra làm rõ diễn biến hành vi gây án của cha nữ sinh và các tình tiết liên quan.

Sau đó Văn phòng Cơ quan CSĐT Bộ Công an khẩn trương thẩm tra toàn bộ hồ sơ vụ tai nạn giao thông này.

Ngày 2/5/2025, sau khi kiểm tra hồ sơ, VKSND Tối cao cho rằng các quyết định bác khiếu nại chưa đảm bảo căn cứ pháp luật. Một ngày sau, VKSND tỉnh Vĩnh Long thống nhất quan điểm này, xác định tài xế xe tải đã tránh, vượt xe không đảm bảo an toàn khi phía trước có chướng ngại vật và xe ngược chiều. Hành vi này vi phạm Luật Giao thông đường bộ và có dấu hiệu tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Ngày 7/5/2025, Công an tỉnh Vĩnh Long đã khởi tố vụ án theo Điều 260 Bộ luật Hình sự. Cơ quan điều tra xác định việc tài xế Trung lấn sang bên trái để vượt là nguyên nhân chính gây tai nạn.

Hiện tại, cơ quan điều tra chưa khởi tố bị can, tiếp tục củng cố hồ sơ. Đồng thời, Ban Giám đốc Công an tỉnh Vĩnh Long đã chỉ đạo kiểm tra và xử lý nghiêm cán bộ có vi phạm trong quá trình giải quyết vụ việc.

Cho đến thời điểm hiện tại, chưa có bất kỳ kết luận chính thức nào được công bố từ phía Cơ quan điều tra.