Trong ngày hôm nay (2/10) tại thành phố Manchester Thủ tướng Anh Boris Johnson sẽ có bài diễn văn quan trọng trong lúc bế mạc Đại hội thường niên đảng Bảo thủ, theo thông tin do Văn phòng Thủ tướng Anh phát đi hôm tối ngày 1/10.  Việc này, nhằm đạt được một thoả thuận Brexit mới ông Johnson sẽ đưa ra chi tiết đề xuất mà Anh gửi đến EU trong bài diễn văn này.

Trong ngày 1/10, ông Boris Johnson đã tuyên bố, EU hoặc chấp nhận đề xuất này, hoặc nước Anh sẽ rời khối vào ngày 31/10 tới mà không có bất cứ thoả thuận nào. Phương án tạm hoãn Brexit theo như yêu cầu của Nghị viện Anh bị loại trừ hoàn toàn.

Theo như tờ “Thư tín”  trong đêm 1/10 thì những chi tiết quan trọng đầu tiên của bản đề xuất cuối cùng này đã được tiết lộ, theo đó, ông Boris Johnson sẽ đưa ra phương án “hai biên giới” nhằm thay thế cho điều khoản “chốt chặn – backstop” trong bản thoả thuận Brexit cũ. Tiếp đến, Bắc Ireland tiếp tục ở lại trong liên minh thuế quan châu Âu đến năm 2025 còn phần còn lại của Vương quốc Anh sẽ rời bỏ hoàn toàn khỏi khối.
Việc tiếp tục ở lại trong liên minh thuế quan châu Âu hay quay trở lại với Vương quốc Anh thì đến năm 2025, Nghị viện Bắc Ireland sẽ đưa ra quyết định.

Để kịch bản này được thực thi, ông Boris Johnson sẽ thực hiện việc kiểm soát tại hai biên giới, một là biên giới trên biển giữa Anh sang phần đất Bắc Ireland và hai là tại biên giới giữa Bắc Ireland và nước Cộng hòa Ireland thuộc EU. Hàng hoá sẽ được kiểm tra tại các trung tâm chỉ định nằm cách biên giới vài km ở địa điểm giữa biên giới Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland.

Theo truyền thông Anh, kịch bản này được ông Boris Johnson hoàn tất sau khi thuyết phục được đối tác trong chính phủ liên minh là đảng Dân chủ hợp nhất Bắc Ireland (DUP), vốn luôn phản đối bất cứ chia cắt nào giữa Bắc Ireland với phần còn lại của Vương quốc Anh.

Sau khi các thông tin trên được công bố, phía Ireland đã có các phản ứng lo ngại. Bất cứ việc kiểm soát nào tại biên giới giữa Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland cũng có nguy cơ làm tổn hại đến tiến trình hoà bình được thiết lập hơn 2 thập kỷ qua trên hòn đảo này- Thủ tướng Cộng hòa Ireland Leo Varadkar nhận định.

Ngoài ra, việc giữ Bắc Ireland ở lại trong liên minh thuế quan châu Âu trong thời gian ngắn từ cuối 2020 đến 2025 sẽ chỉ làm gia tăng sự bất an cho nền kinh tế Bắc Ireland, phía Ireland cho hay. Đài Truyền hình RTE dẫn các nguồn tin chính phủ Ireland cho biết nước này sẽ không chấp nhận đề xuất từ phía chính phủ Anh.

Link gốc đây