Quang cảnh phiên tòa xét xử Nguyễn Thị Lép, Nguyễn Thị Giang và Đồng Đức Kiên

Theo cáo trạng, Nguyễn Thị Lép, Nguyễn Thị Giang là chị em ruột vàĐồng Đức Kiên cóquen biết nhau từ trước. Xuất phát từ việc Lép, Giang cho rằng phần đất hiện đang xây dựng dự án Công viên Văn hóa – Thể dục Thể thao Quận 12 có địa chỉ Tổ 10, Khu phố 6 (phường Hiệp Thành, Quận 12, TPHCM) có nguồn gốc do cha ruột của Giang và Lép là ông Nguyễn Văn Tài đã từng khai hoang, canh tác từ năm 1985 đến năm 1994. 

Khi ông Tài mất, ông Phạm Văn Châu tiếp tục canh tác. Tuy nhiên, Lép và Giang không có tài liệu gì chứng minh nguồn gốc đất trên thuộc quyền sở hữu của gia đình mình. Trong quá trình khiếu kiện, do có hành vi quá khích Lép đã bị xử phạt hành chính về các hành vi “ Gây mất trật tự tại trụ sở cơ quan” vào các ngày 06/9/2016. Kiên đã bị xử phạt hành chính về hành vi “Gây mất trật tự ở nơi công cộng” ngày 19/5/2017.

Ngày 09/8/2017, ông Phạm Văn Châu tử vong tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Long An do bệnh lý. Khi đó Lép, Giang không thông báo cho người thân của ông Châu biết mà báo cho Kiên và một số công nhân của Công ty TNHH Thao Châu là sẽ đưa quan tài của ông Châu về khu đất đang xây dựng công trình Trung tâm Văn hóa - Thể dục Thể thao Quận 12.

Khoảng 06h ngày 10/8/2017, Lép, Giang thuê xe chuyên dùng do tài xế Hồ Văn Liên điều khiển chở quan tài đã khâm liệm xác ông Châu đi từ bệnh viện đa khoa tỉnh Long An đến công trình Công viên Văn hóa - Thể dục Thể thao Quận 12. 

Đại diện VKSND làm việc tại phiên tòa sơ thẩm

Riêng Kiên đi máy bay từ HàNội vào đợi sẵn vị trí trên cùng khoảng 20 người khác gồm Nguyễn Thị Thảo, Vũ Văn Bắc (là chồng của Thảo), Nguyễn Phú Trận, Ngô Trí Sơn, Trần Thị Mừng và Trần Văn Hảo (là chồng của Mừng) và số người còn lại chưa xác định được lai lịch.

Khi đến nơi, Lép và Giang cho xe chở quan tài dừng tại lòng đường Dương Thị Mười (Quận 12) rồi cùng với Kiên, Thảo, Bắc, Sơn, Trận và Hảo đi đến chốt bảo vệ công trình yêu cầu bảo vệ mở cửa cổng cho xe chở quan tài chạy vào bên trong công trình.

Khi yêu cầu không được đáp ứng, Kiên dùng tay nâng cửa sổ chốt bảo vệ mở lên. Lép, Giang, Thảo và Kiên nắm cửa chốt bảo vệ vừa giật vừa có lời nói đe doạ gây áp lực buộc những người có mặt tại công trình phải mở cửa. Do không ai mở, nên Lép giật lấy cây sắt tròn dùng để chống cửa sổ tại chốt bảo vệ rồi đưa cho Thảo đồng thời kêu Thảo phá khóa cửa cổng. 

Thảo dùng cây sắt đập vào ổ khóa cổng nhiều lần làm hư ổ khóa. Lép, Giang, Kiên cùng một số  người cùng đẩy cổng công trình sang một bên và cùng hô hào cho xe chở quan tài chạy vào công trình. 

Nhận được tin báo, Công an phường Hiệp Thành cử tổ công tác đến hiện trường để làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự. Khi thấy xe chở quan tài ông Châu chuyển hướng để chuẩn bị chạy vào khu vực công trình, lúc này tổ công tác làm nhiệm vụ ngăn cản thì Lép nắm vai áo cán bộ công an phường Hiệp Thành, Quận 12 kéo đi một đoạn.

Nguyễn Thị Lép đang trình bày quá trình phạm tội tại phiên tòa

Giang cùng nhóm người đi cùng hô hào, xô đẩy lực lượng chức năng để mở đường cho xe chạy vào công trình. Khi tổ công tác triển khai phương án chặn chắn cổng thì Giang, Thảo dùng tay lôi kéo phương tiện, Lép nắm áo cán bộ Công an, Giang dùng tay đánh vào người và kéo tay, xô đẩy lực lượng thực thi nhiệm vụ.

Khi cổng công trình được đóng lại, biết không thể cho xe chạy vào công trình Lép đến mở cửa sau xe, kêu gọi mọi người khiên quan tài đặt xuống đường. Kiên dùng tay xô đẩy những người ngăn cản, và cùng đồng bọn khiêng quan tài đặt xuống lòng đường, kê bàn, đặt di ảnh, bát hương.

Lép hô hào kêu gọi mọi người đến thắp nhang ngay dưới lòng đường, gây cản trở giao thông. Đám đông chỉ giải tán khi tổ công tác làm việc trực tiếp với lái xe Liên chở quan tài đi khỏi hiện trường và báo cho chị Phạm Thị Bích Trang (là con gái ông Châu) và ông Phạm Văn Ngà (là anh ruột của ông Phạm Văn Châu) biết để nhận quan tài ông Châu về lo hậu sự.

Chị Trang và ông Ngà trình bày khi ông Châu chết cả hai không nhận được thông tin và không đồng ý việc người khác mang xác ông Châu đi gây rối. Chị Trang và ông Ngà yêu cầu xử lý Giang, Lép và những người liên quan về hành vi tự ý nhận xác ông Châu đi làm những việc trái đạo lý.

Bị cáo Nguyễn Thị Lép (áo trắng), Đồng Đức Kiên (áo trắng) và Nguyễn Thị Giang (áo cam)

Ngày 14/8/2017, UBND phường Hiệp Thành có Công văn số 705/UBND đề nghị xử lý hành vi gây rối trật tự công cộng đối với Nguyễn Thị Lép và một số đối tượng trong đó có Nguyễn Thị Giang và Đồng Đức Kiên do có hành vi gây rối làm mất an ninh trật tự ở địa phương.

Tại Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Quận 12, Nguyễn Thị Giang đã khai nhận toàn bộ hành vi như nội dung nêu trên còn Nguyễn Thị Lép khai báo quanh co, nhưng xác nhận có hành vi lôi kéo, kích động nhiều người để gây rối trật tự công cộng. 

Tại phiên tòa, HĐXX nhận định, Nguyễn Thị Lép, Nguyễn Thị Giang và Đồng Đức Kiên lợi dụng việc ông Phạm Văn Châu chết để lôi kéo, kích động những người thiếu hiểu biết từ nhiều nơi về qui tụ, chờ sẳn tại công trình xây dựng Công viên Văn hóa - Thể dục Thể thao Quận12 chờ xe chở quan tài đến nhằm mục đích gây áp lực, đòi quyền lợi bất hợp pháp. 

Hành vi của Nguyễn Thị Lép, Nguyễn Thị Giang và Đồng Đức Kiên đã phạm vào tội “Gây rối trật tự công cộng”, thuộc trường hợp có tổ chức. Gây cản trở giao thông và ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự trị an ở địa phương. 

Lép và Kiên đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi gây mất trật tự công cộng, nhưng vẫn tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến an toàn công cộng và trật tự công cộng nên cần phải xử lý nghiêm trước pháp luật.

HĐXX tuyên Nguyễn Thị Lép 5 năm tù, Nguyễn Thị Giang 4 năm tù và Đồng Đức Kiên 3 năm rưỡi tù về tội “Gây rối trật tự công cộng” quy định tại điểm b Khoản 2 Điều 245 Bộ luật hình sự  1999 (nay là Điều 318 Bộ luật hình sự 2015).

Đối với Nguyễn Thị Thảo, Vũ Văn Bắc và Ngô Trí Sơn, Cơ quan Điều tra Công an Quận 12 sẽ tiếp tục xác minh làm rõ đề nghị xử lý sau. Đối với Nguyễn Phú Trận, Trần Thị Mừng và Trần Văn Hảo có hành vi tham gia gây rối nhưng không quyết liệt. Do đó, hành vi của Trận, Mừng và Hảo chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với Hồ Văn Liên, do là người lái xe thuê, thực hiện theo chỉ dẫn tức thời của Lép, không biết hành vi do Lép thực hiện là vi phạm pháp luật, nên không có cơ sở xử lý.