Chương trình Dân hỏi - Chính quyền trả lời tháng 7-2026. (Ảnh: P.U)

Sáng 12/7, HĐND TP.HCM phối hợp Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM tổ chức chương trình "Dân hỏi - Chính quyền trả lời" tháng 7/2026 với chủ đề "Quy hoạch tổng thể TP.HCM - Tầm nhìn 100 năm".

Chương trình do ông Hoàng Tùng, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM điều hành, với sự tham dự của lãnh đạo HĐND TP.HCM cùng các chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và phát triển đô thị.

Phủ kín quy hoạch phân khu để chấm dứt quy hoạch treo

Một trong những vấn đề được cử tri đặc biệt quan tâm là làm thế nào để quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm không lặp lại tình trạng quy hoạch kéo dài, dự án treo, ảnh hưởng đến quyền lợi người dân.

Trao đổi tại chương trình, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, cho biết điểm khác biệt căn bản của quy hoạch lần này là thành phố xây dựng quy hoạch tổng thể theo hướng tích hợp, lồng ghép quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội với quy hoạch không gian và hạ tầng đô thị.

Theo ông An, tầm nhìn 100 năm sẽ tạo nền tảng để TP.HCM hình thành mô hình phát triển đô thị đặc trưng, có cấu trúc không gian bền vững và khả năng chống chịu cao trước những biến động trong tương lai.

Tuy nhiên, đây chỉ là định hướng chiến lược dài hạn, không phải khuôn khổ cứng nhắc. Các mục tiêu và kế hoạch đầu tư sẽ được cụ thể hóa theo từng giai đoạn, phù hợp với nguồn lực và nhu cầu thực tế.

Đối với bài toán quy hoạch treo, ông An nhấn mạnh việc "phủ kín" quy hoạch phân khu là giải pháp then chốt. Khi toàn bộ diện tích đô thị đều được xác định rõ chức năng sử dụng đất, sẽ không còn khoảng trống "chưa quy hoạch". Qua đó, người dân và doanh nghiệp có thể biết rõ quyền sử dụng đất của mình, tạo sự minh bạch, ổn định và yên tâm đầu tư, khai thác tài sản hợp pháp.

Quy hoạch đồng bộ để nâng cao chất lượng sống

Liên quan đến các điểm nghẽn đô thị và những thách thức do biến đổi khí hậu, PGS.TS Phạm Trọng Thuật, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM, cho rằng quy hoạch tổng thể lần này chuyển từ tư duy xử lý từng vấn đề riêng lẻ sang tiếp cận tổng thể, đồng bộ với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo đó, ùn tắc giao thông sẽ được giải quyết bằng việc phát triển mạnh giao thông công cộng và mô hình đô thị gắn với hệ thống metro; ngập nước được xử lý theo hướng quản lý lưu vực, bảo vệ hệ thống sông rạch và mở rộng không gian xanh; trong khi ô nhiễm môi trường sẽ được kiểm soát thông qua phát triển đô thị xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Ông Phan Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, cho biết quy hoạch xác định hai nhóm giải pháp cốt lõi để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng siêu đô thị.

Ở tầng thứ nhất là phát triển môi trường sống xanh, sống khỏe, xây dựng đô thị carbon thấp và lấy hạ tầng sinh thái làm nền tảng giải quyết ô nhiễm.

Ở tầng thứ hai, thành phố sẽ chuyển mạnh từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị đô thị thông minh dựa trên dữ liệu, đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý quy hoạch và điều hành đô thị.

Giữ gìn bản sắc từng vùng trong siêu đô thị

Một nội dung khác được cử tri quan tâm là việc bảo tồn bản sắc văn hóa khi TP.HCM phát triển thành siêu đô thị.

Theo ông Phạm Bình An, mỗi khu vực sau khi mở rộng đều có những giá trị riêng cần được phát huy. Trong đó, TP.HCM hiện hữu nổi bật với các khu thương mại, tài chính và dịch vụ quốc tế; Bình Dương là trung tâm công nghiệp; còn Bà Rịa - Vũng Tàu có lợi thế về biển, cảng và hệ sinh thái ven biển.

Do đó, quy hoạch sẽ xây dựng cơ chế quản lý riêng cho từng cực phát triển, đặc biệt tại các khu di sản, ven sông, ven biển, làng nghề và khu dân cư truyền thống nhằm bảo tồn hình thái đô thị đặc trưng.

Theo ông An, sự cộng hưởng giữa các giá trị riêng của từng vùng sẽ tạo nên bản sắc độc đáo, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của TP.HCM trong vai trò một đô thị toàn cầu.

Sẽ lập mới 139 đồ án quy hoạch phân khu

Kết luận chương trình, ông Hoàng Tùng, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM, khẳng định việc lập quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm nhằm xây dựng mô hình phát triển tích hợp, đồng bộ giữa hạ tầng, không gian và kinh tế - xã hội; tối ưu hóa nguồn lực phát triển; nâng cao chất lượng sống người dân; tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và củng cố vị thế của TP.HCM trong vùng Đông Nam Bộ cũng như cả nước.

Hiện thành phố có khoảng 437 đồ án quy hoạch phân khu đã được phê duyệt qua nhiều thời kỳ. Sau khi quy hoạch tổng thể được thông qua, TP.HCM dự kiến triển khai 139 đồ án quy hoạch phân khu mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đô thị sau mở rộng.

Ông Hoàng Tùng bày tỏ kỳ vọng HĐND TP.HCM sẽ tiếp tục nhận được nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết từ các tổ chức, chuyên gia và người dân để hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, lựa chọn những định hướng và giải pháp tối ưu, khả thi cho sự phát triển của TP.HCM trong nhiều thập niên tới.