Ông Huỳnh Minh Hùng (lúc 85 tuổi) trình bày bị thu hồi đất mà không có Quyết định thu hồi

Pháp luật ngày nay đã đăng tải loạt bài về vụ việc của ông Huỳnh Minh Hùng ở lộ Bờ Tây (Phường 2, TP Bạc Liêu). Theo đó, năm 1996 UBND thị xã Bạc Liêu tiến hành đào đất làm lộ Bờ Tây đi qua phần đất của gia đình ông Hùng. Trong đó, phần đất của gia đình ông Hùng bị sử dụng làm đường có diện tích 2.370m² không được bồi thường, cũng như không có bất kỳ quyết định thu hồi đất hay văn bản thỏa thuận nào.

Sau nhiều lần khiếu nại, ngày 28/02/2008, Văn phòng HĐND và UBND thị xã Bạc Liêu có văn bản trả lời rằng tại thời điểm đó không có chính sách bồi thường. Ngày 11/02/2014, UBND TP Bạc Liêu ban hành Quyết định số 40/QĐ-UBND, bác bỏ yêu cầu bồi thường của ông Hùng với lý do không có cơ sở xem xét giải quyết. Ngày 28/3/2014, UBND TP Bạc Liêu ban hành tiếp Quyết định số 49/QĐ-UBND, hủy nội dung giải quyết yêu cầu bồi thường của ông Hùng với lý do, từ năm 1996 đến năm 2014 đã 18 năm mới khiếu nại nên hết thời hiệu.

Thông báo số 124/TB-UBND của Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu về việc không thụ lý đơn

Ông Hùng tiếp tục khiếu nại, ngày 21/4/2015 UBND tỉnh Bạc Liêu ban hành Quyết định số 556/QĐ-UBND bác đơn khiếu nại cho rằng hết thời hiệu. Ông Hùng khởi kiện. Sau đó, lần lượt các phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm đều bác đơn khởi kiện của ông Hùng, cho rằng 3 quyết định trên là đúng. Tuy nhiên, tại phiên tòa Giám đốc thẩm ngày 26/9/2019, Hội đồng thẩm phán TANDTC đã  tuyên hủy 2 bản án trên, yêu cầu TAND tỉnh Bạc Liêu xét xử lại từ đầu.

Ngày 27/5/2020, TAND tỉnh Bạc Liêu mở phiên tòa sơ thẩm xét xử lại vụ án. Theo đó, TAND tỉnh Bạc Liêu đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Hùng, tuyên hủy 3 quyết định hành chính của UBND TP Bạc Liêu và tỉnh Bạc Liêu. Đồng thời chấp nhận yêu cầu bồi thường phần đất 2.370m² bị thu hồi của ông Hùng.
 

Quyết định Giám đốc thẩm của TAND tối cao ngày 26/9/2019

Ngày 26/7/2020, ông Huỳnh Minh Đức (được ông Huỳnh Minh Hùng ủy quyền) đã gửi đơn đến UBND TP Bạc Liêu yêu cầu bồi thường phần đất mà chính quyền đã thu hồi năm 1996. Đến ngày 02/02/2021, Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu ban hành công văn trả lời có nội dung: “Đối với các nội dung yêu cầu trên của ông, nhận thấy đây là vụ việc phức tạp cần phải xin ý kiến và chủ trương của UBND tỉnh, UBND TP sẽ xem xét, giải quyết theo quy định”. 

Như vậy, đơn của ông Đức bị “ngâm” hơn 7 tháng, bà Lê Kim Thúy - Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu đưa ra lý do vụ việc phức tạp để né trách nhiệm, đùn đẩy vụ việc lên tỉnh.

Ngày 17/5/2021, Văn phòng UBND tỉnh Bạc Liêu ký công văn chuyển đơn yêu cầu của ông Đức về Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu để xem xét giải quyết theo thẩm quyền. Đồng thời, yêu cầu Chủ tịch UBND TP trả lời, báo cáo kết quả thực hiện về UBND tỉnh trong tháng 6/2021.

Mới đây, ngày 18/02/2022 bà Lê Kim Thúy - Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu ban hành Thông báo không thụ lý đơn giải quyết. Bà Thúy cho rằng, đơn của ông Đức thuộc trường hợp khiếu nại không thụ lý giải quyết, với lý do thời hạn, thời hiệu đã hết theo Khoản 6 Điều 11 Luật Khiếu nại năm 2011.

Không biết vô tình hay cố ý, bà Lê Kim Thúy không đọc kỹ quyết định Giám đốc thẩm của TANDTC và bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật ngày 27/5/2020 của TAND tỉnh Bạc Liêu. Qua đó, Tòa đã tuyên hủy  Quyết định số 40, số 49 của UBND TP Bạc Liêu và Quyết định số 556 của UBND tỉnh Bạc Liêu. Trong đó, Quyết định số 49 và Quyết định 556 đều bác đơn khiếu nại của ông Hùng với lý do thời hạn, thời hiệu (Khoản 6 Điều 11 Luật Khiếu nại năm 2011).

Trong quyết định Giám đốc thẩm của TANDTC và bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Bạc Liệu tuyên rất rõ ràng nhưng không hiểu sao bà Thúy lần nữa lại áp dụng thời hạn, thời hiệu để không thụ lý giải quyết khiếu nại, không bồi thường đất đã thu hồi (chưa có quyết định thu hồi đất) của gia đình ông Hùng?

Bản án có hiệu lực pháp luật do TAND tỉnh Bạc Liêu ban hành ngày 27/5/2020

Trong quyết định Giám đốc thẩm TANDTC nêu: “Năm 2000, ông Hùng đã có khiếu nại về việc thu hồi đất làm lộ Bờ Tây (Đơn tố cáo gửi Đoàn công tác liên ngành giải quyết khiếu nại, tố cáo của Trung ương đề ngày 01/12/2000, trong đó ông Hùng trình bày: Vườn tạp, hoa màu và hải sản, tôm sú gần thu hoạch bị thiệt hại vẫn chưa được đền bù nhưng tháng 10/1997 vẫn bị gửi giấy báo thuế yêu cầu ông đóng thuế đầy đủ). Năm 2008, ông Hùng tiếp tục có đơn khiếu nại và được Văn phòng HĐND thị xã Bạc Liêu trả lời tại Công văn số 107/VP ngày 28/02/2008 là không bồi thường với lý do “tại thời điểm này không có chính sách giải quyết bồi thường” chứ không phải vì lý do đã hết thời hiệu, thời hạn khiếu nại”.

Tại bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật của TAND tỉnh Bạc Liêu cũng nhận định rằng, Quyết định 556 tiếp tục xác định khiếu nại của ông Hùng thuộc trường hợp không thụ lý giải quyết theo quy định tại khoản 6 Điều 11 Luật Khiếu nại năm 2011 là không đúng. Đồng thời, TAND tỉnh Bạc Liêu cũng nhận định nguồn gốc phần đất 2.370m² của ông Hùng là do ông Hùng khai phá và sử dụng ổn định trước năm 1960. Tại Điều 27 Luật Đất đai năm 1993 và khoản 1 Điều 3 Nghị định 90-CP ngày 07/8/1994 đều quy định tại thời điểm này, người bị thu hồi đất đều được đền bù thiệt hại.

Thế nhưng, bà Lê Kim Thúy - Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu lại ban hành thông báo không thụ lý giải quyết yêu cầu bồi thường và một lần nữa áp dụng lý do thời hạn, thời hiệu trong khi bản án của TAND tỉnh Bạc Liêu đã có hiệu lực. Điều 106, Hiến pháp 2013 quy định: “Bản án, quyết định của Tòa án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành”, phải chăng Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu cố tình vi hiến, không chấp hành bản án đã có hiệu lực pháp luật?