Thanh tra thành phố Bạc Liêu phối hợp với các cơ quan chức năng đối thoại với người khiếu nại
 

Những khuất tất trong số tiền người dân thực lãnh

Vừa qua, Công Lý & Xã hội đã đăng bài “Bạc Liêu: Lĩnh tiền bồi thường đất, tài sản trên đất bị “đánh” thuế Thu nhập cá nhân và Lệ phí trước bạ”. Chúng tôi phản ánh theo đơn thư của các hộ dân bị thu hồi đất phục vụ việc mở rộng làm đường Lộ Bờ Tây (Phường 2 và phường Nhà Mát, TP Bạc Liêu), khi nhận trích lục phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã phê duyệt ngày 24/12/2019 của Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu thì đồng loạt phát hiện bị thu Lệ phí trước bạ và Thuế thu nhập cá nhân.      Mới đây ngày 18/2/2020, Thanh tra TP Bạc Liêu đã tổ chức buổi đối thoại với ông Đ (người gửi đơn khiếu nại ngày 22/01/2020 tới Thanh tra TP Bạc Liêu) theo Quyết định số 09/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu về việc giao nhiệm vụ xác minh nội dung yêu cầu khiếu nại và tổ chức đối thoại với công dân. 

Thanh tra thành phố Bạc Liêu phối hợp cùng các ngành chức năng tiến hành làm việc và kiểm tra hiện trạng đồng loạt các thửa đất bị ảnh hưởng toàn tuyến Lộ Bờ Tây. Tại Biên bản làm việc, các ban ngành phối hợp gồm chuyên viên Phòng TN-MT, đại diện UBND Phường 2, nhân viên Phòng QLĐT và nhân viên HĐBT – TĐC TP Bạc Liêu. 
 

UBND thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu
 

Trả lời ông Đ về việc tại sao HĐBT không chi trả cho ông tiền san lấp mặt bằng, vị nhân viên HĐBT cho biết, hiện tại HĐBT đang xem xét tiếp tục hỗ trợ bồi thường cho bà con nếu có thiếu sót. Trước đó Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu đã phê duyệt phương án bồi thường và ban hành Quyết định chi tiền, đa số bà con trên tuyến đường này đã nhận tiền rồi.

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 301/2016/TT-BTC về lệ phí trước bạ thì nhà ở và đất thuộc đối tượng chịu lệ phí trước bạ. Tổ chức, cá nhân có tài sản thuộc đối tượng chịu lệ phí trước bạ thì phải nộp khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ các trường hợp thuộc diện miễn lệ phí trước bạ (Điều 3 Nghị định 140/2016/NĐ-CP).
 

Quyết định chi tiền bồi thường của Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu
 

Ngoài ra, căn cứ Khoản 15 Điều 9 NĐ 140/2016/NĐ-CP sửa đổi bởi Điểm b Khoản 3 Điều 1 NĐ 20/2019/NĐ-CP nêu rõ đây là trường hợp được miễn lệ phí trước bạ khi Nhà nước chi tiền bồi thường từ việc thu hồi nhà, đất theo quy định của pháp luật. 

Theo đó, người dân bị Nhà nước thu hồi đất sau đó chi tiền bồi thường thì được miễn nên không phải đóng lệ phí trước bạ. Nhưng trớ triêu thay! Việc chi tiền bồi thường kèm theo Phương án bồi thường, hỗ trợ... theo Quyết định của Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu tới một số hộ dân lại bị khấu trừ lệ phí trước bạ vào số tiền thực lãnh!

Bên cạnh việc người dân bị thu lệ phí trước bạ, Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu còn ban hành Quyết định thu thêm thuế thu nhập cá nhân vào số tiền bồi thường.
 

Phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đã được phê duyệt
 

Tại khoản 3 Điều 12 Thông tư 92/2015/TT-BTCđược sửa đổi, bổ sung tại điểm n3, điểm n Khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC ngày 15 tháng 8 năm 2013 về các khoản thu nhập được miễn thuế.Trong đó có thu nhập từ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư do Nhà nước thu hồi đất, kể cả các khoản thu nhập do các tổ chức kinh tế bồi thường, hỗ trợ khi thực hiện thu hồi đất theo quy định.

Cho nên, người có thu nhập từ tiền bồi thường do nhà nước thu hồi đất thì được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật. Nhưng lạ thay! Các hộ dân trên trục đường Lộ Bờ Tây bị UBND TP Bạc Liêu thu hồi đất, sau đó Chủ tịch ban hành quyết định chi tiền bồi thường lại thu luôn thuế thu nhập cá nhân?

Không có bất kỳ hộ nào được nhận chi phí san lấp mặt bằng

Trước đó phóng viên có dịp đến từng hộ dân dọc theo đường Lộ Bờ Tây để tìm hiểu. Theo ghi nhận từ người dân địa phương, năm 1996 Nhà nước thu hồi đất dùng xáng múc làm lộ, một bên là kênh, một bên là đất đấp lên. Tính từ điểm đầu là Cầu Kè (Phường 2, TP Bạc Liêu) đến điểm cuối là đê biển Nhà Mát (phường Nhà Mát) có tổng chiều dài gần 6km. Người dân đã san lấp để đất cao ngang lộ như bây giờ tốn rất nhiều chi phí. Nhưng các Phương án bồi thường được phê duyệt thì không hộ nào nhận được chi phí san lấp đất, cũng như được nhận tiền đền bù từ “chi phí đầu tư vào đất còn lại”. 
 

Biên bản làm việc của Thanh tra thành phố Bạc Liêu với người dân
 

Ông T (ngụ Khóm 5, Phường 2, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu) thay mặt một số hộ dân cho biết: “Tôi chỉ lãnh tiền bồi thường về đất, không nhận bất cứ khoảng tiền nào khác dù diện tích đất bị thu hồi rất lớn. Chúng tôi không hiểu biết nhiều về pháp luật, khi thấy nhà nước ra Quyết định thu hồi đất thì chúng tôi tuân thủ. Hội đồng bồi thường quyết định chi trả tiền bồi thường bao nhiêu thì chúng tôi nhận bấy nhiêu. Nay được bà con chỉ ra thì thấy thất thoát biết bao công sức. Chúng tôi đã san lấp để được cao như bây giờ tính ra hơn 200 triệu đồng mà không được bồi thường. Ngoài ra còn bị nhà nước chi thu các khoản thuế lạ mà không hiểu nổi lý do gì”.

Căn cứ Điều 76 Luật đất đai năm 2013 về bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất và được hướng dẫn bởiđiểm a Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định: Chi phí đầu tư vào đất còn lại là các chi phí mà người sử dụng đất đã đầu tư vào đất phù hợp với mục đích sử dụng đất nhưng đến thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất còn chưa thu hồi hết. Chi phí đầu tư vào đất còn lại gồm toàn bộ hoặc một phần của các khoản chi phí trong đó có chi phí san lấp mặt bằng.

Trường hợp chi phí đầu tư vào đất còn lại không có hồ sơ, chứng từ chứng minh thì được bồi thường bằng 50% chi phí quy định tại Khoản 4, Điều 3 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP theo khối lượng thực tế đã đầu tư.